Video interview bosecoloog Hans van der Lans bij de Selwerderhof in Groningen over de belangrijke rol van oude populieren gemaakt door Marit Evers en Robert Decani van de RuG

Juni 2021

In opdracht van Boomwachters Groningen hebben studenten van de RuG een video gemaakt met een interview met bosecoloog en boomexpert Hans van der Lans over het kwetsbare gebied in de ecologische zone bij de begraafplaats Selwerderhof. De video laat zien in welke mate volwassen, oude bomen een rol spelen voor de biodiversiteit in het gebied. Expert Van der Lans geeft uitleg bij de verschillende delen in het gebied. De Selwerderhof is een biotoop voor duizenden dieren, insecten en vogels waaronder herten, vleermuizen, bijen en vossen.
In 2020 en 2021 zijn ongeveer 100 populieren en wilgen gekapt en de komende vijf jaar worden er nog eens 100 geveld. We zijn hier fel op tegen en vinden dat de rijkheid van deze ecologische zones juist beschermd moet worden.

>> Bekijk het hele video interview met Hans van der Lans op YouTube

Boom- en bosecoloog: Hans van der Lans
Interview: Marit Evers (student aan de Rijksuniversiteit Groningen)
Videoproductie: Robert Decani (student aan de Rijksuniversiteit Groningen)
In opdracht van Stichting Boomwachters Groningen

Interview transcription in English:

Here we are at the Selwerderhof cemetery, a beautifully verdant cemetery designed by the landscape architect Vroom. It was constructed between 1940 and 1949 with occasional short interruptions due to World War II. In 1948 the cemetery received its official name: Selwerderhof. The cemetery is characterized by its partition into different parts, not only are there several small cemeteries, such as the Islamic cemetery and the Jewish cemetery, but also at the architectural level there are different parts. For example, this is a very green section. However, more and more trees are being felled lately, and also more and more tree felling is planned. So what does this do to the area’s biodiversity? It’s time to ask biologist Hans van der Lans some questions.

Hello Hans, could you briefly introduce yourself?

Yes I would. We are now in a place that I like myself, because it’s about nature. That’s my background: forestry and forest ecology. Old trees are what’s at stake in this field, and here we are at a place in the Selwerdhof where we can find precisely those old trees, so that’s my specialty. Sometimes I go to Germany to look at old trees, or to England to look at the remnants of virgin forests, you can still find them there; we don’t have them in the Netherlands. But we are now in a place, a section of ecology within the Selwerderhof, where we can still see some old trees. The funny thing is, those old trees often have to go, because it’s neater or for safety reasons. Well, that’s horrible.

Why, what is the importance of old trees in a place like this?

An old tree automatically develops rotten spots. You might say: “Rotten spot? Well, it’s a cemetery, that’s what you get”. But with a rotten spot you get hollow spaces, which are home to bats, woodpeckers, treecreepers and things like that, and all of these you can find here. But if you take those old poplars away, it simply means that the tree stock is rejuvenated, so a number of species disappear. Of course I’m not just talking about the large eye-catching animals, but also about the insects, it’s also about the spiders, it’s also about the beetle and the beetle larvae. All of those inhabit precisely those old trees.

So it actually affects the entire biodiversity?

Yes, it affects the entire biodiversity. And that’s not the only thing, they always use big machines to cut down the trees, so there’s driving everywhere and hence everything will be flattened. I also noticed that one of the plans they have is to clean this place up again, make it neat. Well, there’s a lot of dead wood here in these old forest patches, underneath and in between the vegetation, there are really zones full of dead wood. If you clean that up just for the sake of cleanliness, then everything that’s in there, there are ants in there, there are ant nests under there, there are probably hedgehogs and weasels under there, all of that is cleaned up and made barren.

So basically you’re saying, “that cleaning up, that shouldn’t happen at all”.

The Selwerderhof is part of the urban ecological zone that’s been designated here in Groningen, and these stretches of forest of the Selwerderhof, they’re not maintained as ecological, the only things that are taken into consideration are cleanliness and safety. Ecologists should be looking at these areas, and those “tree managers” who are always thinking about how a tree has to have a certain shape and needs to be pruned and needs to be maintained, they really shouldn’t be in charge of this at all. Ecologists have to look at this, and then of course you also have to look at safety, but the primary concern should be ecology, nature. And that doesn’t apply everywhere here in the cemetery, because there are also very neat parts, where the trees are neatly lined up, where you can prune neatly. But here we are more at the back of the Selwerderhof, precisely in that ecological zone.

Well, thank you very much, perhaps we could now go to another part of the cemetery so we can look at the surroundings there as well.



Here we are in another part of the cemetery, where as many as 40 poplars were recently cut down. New trees were planted, as you can see behind me. What are the consequences of planting new trees while cutting down the old ones?

Just now we were standing in a place where you could still see in the background the way it used to be. This area here was like that, exactly the same: a greater amount of old trees. If you look in that direction, you can see that there are a few left standing. Why these have stayed and the others are gone, I don’t know. But they did take the crowns out, probably for safety reasons. They take away these kinds of large trees and replace them with these kinds of cuttings, they are almost cuttings, they are called trees but these are things with a diameter of seven centimeters.

Yes, there’s a clear difference between such a big tree and these ones.

Yes, it takes 50 years before they get to a reasonable size, so it doesn’t really help. You can see that the entire soil has been churned up. Everything that stood here, that had come to rest here, has been destroyed. And then of course they say “it will be beautiful again”. Yes, in your lifetime it might, but in my lifetime it won’t be the same again. They have really dealt a heavy blow to this ecological zone, because that’s what it is. Of course, it is also a cemetery, and these two functions will have to go hand in hand, but this could easily have been done by pruning and working in an ecological way, and maybe pulling down a tree once in a while, or sawing out some dangerous branches occasionally. That’s possible, they have already shown that they can saw off the entire crown. This ecological approach can coexist perfectly well with the cemetery, but then you have to start looking at trees in a different way.

Which means no longer just cutting down 40 trees, but actually looking at each tree to see if there’s something wrong with it?

From what I understood they basically want to get rid of all the old poplars here. Fortunately, a few of them are still standing, next we’ll go to a place where they’re still standing. This cutting down will be phased over five years, each year dozens will be removed. We’re talking about hundreds of trees here, that’s really very serious. And there are even places where there’s no danger at all because nobody ever comes there, and these trees are also included in this big cleanup operation, because that’s what I call it.

So basically everything that happens here is in the service of human safety?

Yes, and also in the name of cleanliness, and because people want to plant beautiful young trees, because that’s also one of the reasons. Apparently there is money to rejuvenate, there is money to tidy things up a little bit, so the Dutch cleaning frenzy kicks in, which now prevails here in the cemetery.

Yes…, well, let’s walk to the last spot we’ll visit.


Here we are, in front of a sign that says the Selwerderhof is part of the urban ecological structure. What does that actually mean?

I think it’s been 20 years since the municipality of Groningen decided that certain areas of green space, such as parks, should form an ecological structure. That means that the plants and animals can move in between these areas, and in this way the areas form a unified structure. There are some barriers in that unity, and there were even plans for removing these barriers. That was the intention. So that means that this is the connecting zone for the bats, this is the connecting zone for the ground beetles, and for everything else in the city in terms of ecology and nature. It should go without saying then that you shouldn’t abolish this old forest and start all over again, that would be weird. This is the one and only ecology of Groningen, the only piece of land that is really reserved for nature while the rest may all be built on. There may be some trees and some rose beds and some lawns in those areas, but this right here is the real ecological structure, and we are currently standing in an important part of this structure: the Selwerderhof.


Behind me there is a large area of barren land with a few newly planted trees, but it used to look like over there, where the big poplar tree stands. How long will it take before this looks the way it used to?

Well guess what, this takes 50 years. A blow of 50 years has been dealt to the development of this forest, this piece of ecological structure. Beautiful bushes have been planted in return for this, but the tufts that are here, I see a hawthorn and I see a willow, it will be a long time before they are grown. Maybe you can look over there, look, here is a somewhat older hazel. Luckily this one has remained standing, but I can only hope it stays and they don’t clear it out during the next round. But that thing, its stems are also at least 20, 25 years old, and the stump may be even older. Well, here everything is gone, really, everything including the tree stumps has been torn out of the ground. They even took out the stumps here with a big cultivator and they just left the ground completely bare. This is really a disaster for the ecological structure, and it’s a disaster for everything that has lived here. And then you shouldn’t say, because that’s what people tend to say, “but there are green areas in other places.” No, don’t talk about other places. We are already short of everything; the urban ecological structure is already a minimum, and you are going to subtract something from that minimum. It’s just not right. Groningen city council…, Groningen city council…, do something about it! Put your ecologists to work, and let the ecologists have their say, instead of the tree people.

Thank you for all the information.

Wild west taferelen in de groene openbare ruimte van Groningen

Engelse vertaling en afbeeldingen zie hieronder.

Bij civiele geschillen over schade aan gemeentebomen laat de stad tegenwoorden de bewoners het onderling uitvechten. Het zal u niets verbazen wie er wint: degenen die de bomen beschadigen.

De beste manier om schade aan een boom tijdens de bouw tot een minimum te beperken, is door niets te doen rond, in of bovenop het wortelstelsel van een boom. Bouw daarom een stevige omheining bij de buitenste druiplijn van de boom en laat binnen dit gebied geen activiteiten toe. Activiteiten die hieronder vallen zijn onder meer

  • het verlagen van de helling
  • het toevoegen van grond
  • het graven van sleuven
  • het parkeren of bedienen van machines in het gebied
  • het opslaan van voorraden, grond of graafmateriaal.
    (Bron: Iowa State University Extension and Outreach, Urban Forestry,

Steeds vaker zien we in Groningen een gebrek aan zorg en kennis over het werken rond gemeentebomen. Maar ook omwonenden die het publieke groen en dus ook de ruimte onder het bladerdak van een stadsboom als persoonlijke ruimte beschouwen en het gebruiken als vuilstortplaats voor afval, bouwmaterialen, als opslagruimte voor zware machines of als parkeerplaats voor auto’s.

Boomwachters Groningen krijgt, als ze schade aan gemeentebomen, wortels en grond via de normale klachtenroute op de website van de gemeente signaleren, doorgaans geen reactie. Maar als we de betreffende ambtenaar persoonlijk mailen, krijgen we vaak binnen een paar dagen een reactie.

Volgens het beleid van de stad (APVG) moet de groenafdeling van de gemeente na een melding de situatie onderzoeken. Als het boomkroongebied van stadsbomen wordt overladen door bouwmaterialen of andere belemmeringen, waarvoor geen vergunning is afgegeven, dan moet de bewoner of andere verantwoordelijke worden gevraagd om de materialen onmiddellijk te verwijderen. Ambtenaren kunnen bij dergelijke overtredingen ook boetes opleggen. Helaas wordt bovenstaande regel nauwelijks gehandhaafd en laat de ambtenaar zijn oor vaak hangen naar de behoeften van degene die de overtreding begaat. Hierdoor ontstaat blijvende schade door zware machines of bouwmaterialen die dagen of zelfs weken onder een boom blijven staan.

Wanneer zware voorwerpen onder een boom worden geplaatst, kan de grond snel verdichten, met als gevolg dat water, voedingsstoffen en zuurstof niet worden doorgelaten kunnen worden waardoor uiteindelijk de wortels afsterven. Soms is de schade van zo’n verdichting al na maanden, maar meestal pas na jaren waarneembaar. Omdat daardoor de boom dus ook pas na vele jaren verslechtert zien bewoners niet de relatie tussen het verdichten van de bodem en de slechte conditie van het bladerdak. Elke boom-, grond-, wortel- en mycorrhiza-expert weet wel beter. Gemeenten, ook die van ons, hebben codes en best practices die vereisen dat boomstroken worden beschermd tijdens bouwprojecten en nooit mogen worden gebruikt als opslag- of stortplaats. Toch worden deze best practices zelden opgevolgd en leiden meldingen van overlast bij bomen bij de gemeente zelden tot onmiddellijke verwijdering van de zware materialen laat staan tot boetes.

Het verdichten van de grond kan binnen enkele uren plaatsvinden. In feite zouden bepaalde activiteiten nooit onder het bladerdak van een boom mogen plaatsvinden. Volgens het Oregon State Extension Urban Forestry Program mogen onderstaande zaken nooit voorkomen onder het bladerdak van een boom:

  • Neerzetten van bouwmaterialen of sloopafval.
  • Parkeren van voertuigen of apparatuur.
  • Opstapelen van grond, zand en/of mulch.
  • Graven van sleuven voor installatie of reparatie van nutsvoorzieningen, of voor installatie van irrigatiesystemen.
  • Veranderen van bodemkwaliteit door snijden of opvullen.
  • Beschadigen van wortels door sorteren, scheuren of rooien.
  • Bodemverdichting met materieel, voertuigen, materiaalopslag en/of voetverkeer.
  • Vervuilen van grond door schoonmaken van apparatuur (vooral beton) en voertuigonderhoud.
  • Aanleggen van ondoordringbare parkeerplaatsen, opritten en voetpaden.
  • Iets aan bomen bevestigen met spijkers, schroeven en/of spijkers.
  • Het verwonden of breken van boomstammen of takken door contact met voertuigen en zwaar materieel.
  • Verwonden van stammen met onkruidtrimmers en grasmaaiers.
  • Verwonden door brand of overmatige hitte.

(Bron: Boombescherming op bouw- en ontwikkelingslocaties: A Best Management Practices Guidebook for the Pacific Northwest, 2009, p. 4)

Hier zijn andere manieren om bodemverdichting onder een volwassen of jonge boom te voorkomen volgens de bekende BomenDoctor:

Hoe voorkom je bodemverdichting?

  1. Rij en parkeer NIET op de wortelzone van de boom. Kijk op de schets en respecteer de totale boombeschermingszone.
  2. Zet bouwwerken niet binnen de wortelzone van de boom (zie onderstaande totale kroonbeschermingszone) waardoor het onmogelijk wordt om met machines op deze plaats te komen. Maak voor de start van de woning duidelijke afspraken met de aannemer dat deze zone niet kan worden betreden.
  3. Laat ook geen afval, grond, voorraad van materiaal etc. toe in deze boombeschermingszone.
  4. Indien er toch kranen moeten passeren, kies dan voor een kraan met rupsbanden. Maar deze mogen niet manoeuvreren in de wortelzone en er moeten rijplaten gelegd worden. Dit zijn sterke platen die de druk van de machine verdelen over de grond zodat de impact op de grond lager is.
  5. Gebruik zo weinig mogelijk machines in je tuin, ook bij de tuinaanleg. Indien dit toch nodig is, gebruik rijplaten.

    (“Wat zijn de gevolgen van bodemverdichting op je bomen en planten?” 7-7-2021, geciteerd op 23-7-2-21, /wat-zijn-de-gevolgen-van-bodemverdichting-op-je-bomen-en-planten/).

Ervaring boomschadegeschil in Haren, juli 2021
Deze week, na een maand grote stapels zware bakstenen, zandzakken, verspreid zand, potten en andere ongebruikte troep onder twee gemeentebomen te hebben gezien, bracht ondergetekende een vriendelijk bezoek aan haar buurman met een informatieve flyer over de gevaren voor bomen en grond wanneer zware materialen geplaatst worden op wortelstructuren. Ondergetekende deed ook een vriendelijk verzoek om het materiaal te verwijderen. De buurman nam de flyer in ontvangst en luisterde maar deed uiteindelijk niets en de materialen bleven nog enkele weken liggen en erger nog er kwam nog meer materiaal bij. Hierop nam ondergetekende actie en maakte de ruimte onder de boom vrij van bouwafval. Hierop reageerde de buurman met verbaal en fysiek geweld waardoor ondergetekende zich genoodzaakt voelde de politie te bellen.

The Wild Wild West of Groningen’s Urban Green Spaces

In civil disputes about damage to municipal trees, the city lets residents fight it out themselves.

Guess who wins? (spoiler alert) – aniti-tree bullies and urban green colonizers

Kristin McGee, July 23, 2021

“The best way to minimize damage to a tree during construction is to do nothing around, in, or on top of a tree’s root system. Construct a sturdy fence at least at the outer dripline of the tree and allow zero activity within this area. Prohibited activities inside the dripline of the tree include lowering the grade, adding soil, trenching, parking or operating machinery in the area, and storing supplies, soil, or excavation materials.” (Iowa State University Extension and Outreach, Urban Forestry)

Increasingly in Groningen we see a lack of care and knowledge about working around municipal trees, including by local residents who view grassy plots under a city tree’s canopy as personal space. Here tree strips are misused as a dumping ground for garbage, building materials, as storage space for heavy machinery, or as parking spaces for personal automobiles.

In the instances when we (the Boomwachters) signal this damage to municipal trees, roots and soil via the normal complaint route on the gemeente’s website, we generally get no reaction. Yet when we mail one of the tree bureaucrat’s personally, we often get a response within a few days. According to the city’s policies (APVG), the gemeente’s green division should investigate the situation and if city’s tree canopy area is deluged by building materials or other hinderances, and without a permit, a resident should be asked to immediately remove such materials. City workers can also fine such infringements. However what rather happens is that the green bureaucrat simply listens to the needs and intended plans of such a (reckless) resident and allows them to continue mistreating city trees, sometimes allowing heavy machinery or building materials to remain for days and even weeks under a tree’s canopy. This isn’t surprising since the city too often parks vehicles, equipment, and bricks on the fragile soil under a tree’s crown.

City machinery in Haren near and under tree canopies during street work, July 2021
Building materials left under tree canopy for weeks during Akerk renovation, Groningen 2020

Soil compaction

When heavy items are placed under a tree, the soil can quickly compact, blocking water, nutrients, and oxygen and eventually killing the roots. Usually the damage from such compaction is not discernable for months, but rather in years and so residents and others look up at the tree and when seeing green leaves they say – “ah stop worrying – het valt mee (it is fine)”. No actually it isn’t fine as any tree, soil, root, and mycorrhizal expert will tell you. Municipalities, including our own, have codes and best practices in place which require that tree strips are protected during building projects and should never be used as storage sties or dumping grounds. Yet rarely are these best practices followed and our alerting the municipality to tree negligence cases rarely results in immediate removal or fines.

Image of soil and roots underground tree with healthy and unhealthy soil (source, RTEC Tree Care)

Compacting soil can happen in a matter of hours. In fact certain activities should ideally never happen under a tree’s canopy. According to the Oregon State Extension Urban Forestry Program, these things should never occur under a tree’s canopy:

• Stockpiling construction materials or demolition debris.

• Parking vehicle or equipment.

• Piling soil, sand, and/or mulch.

• Trenching for utilities installation or repair, or for irrigation system installation.

• Changing soil grade by cutting or filling.

• Damaging roots by grading, tearing, or grubbing.

• Compacting soil with equipment, vehicles, material storage, and/or foot traffic.

• Contaminating soil from washing out equipment (especially concrete) and vehicle maintenance.

• Installing impervious parking lots, driveways, and walkways.

• Attaching anything to trees using nails, screws, and/or spikes.

• Wounding or break tree trunks or branches through contact with vehicles and heavy equipment.

• Wounding trunks with string weed trimmers and lawn mowers.

• Causing injury by fire or excessive heat

(Tree Protection on Construction and Development sites: A Best Management Practices Guidebook for the Pacific Northwest, 2009, p. 4)

A tree damage dispute in Haren, July 2021

This week, after a month of seeing large stacks of heavy bricks, sand bags, disperced sand, pots and other unused junk under two municipal trees, I made a friendly visit to this neighbor with an informative flyer about the dangers for trees and soil when leaving such materials over root structures. I also made a gentle request that this material be removed. The neighbor took my little flyer and listened but eventually did nothing and the materials remained there for several more weeks.

Bricks and building materials left unmoved for weeks under tree canopies, Haren 2021
Materials left for a month under tree canopy, Haren 2021

Then a week ago, a new pile of bricks and sand were dumped directly at the base of an ash tree which was recently heavily pruned by the city and thus was already recovering from the loss of part of its crown. I waited a week and then decided to remove this material myself since it was clearly unwanted as it was dumped in no particular way with piles of sand thrown out over the grass under the tree. Mid-way through, I was accosted by the owner of the house near the tree. He demanded I put his bricks back, went into my car taking out the bricks and throwing them again directly at the base of the tree (why not on his own lawn?). Throughout, he pushed me several times despite my request that he desist. I even requested that at least he move the bricks farther away from the tree trunk base. He did not.

I eventually called the police and rather than even ask me what had happened and why I had called (the neighbor was physically abusive and bullying), the police went directly to the tree bully, heard his story, took his side, and simply told me I shouldn’t have called and there was nothing they could do – it was a matter for the municipality. My explanations that a requst to the municiple’s general complaint portal received no response and after much debate, condensation, incriminating questions about where I was from, and demands for my ID, the police left and the bricks remained where they were. Although later the bully decided to make a joke of all this and place his bricks in a heart shape around the tree. If he could take time to do this, then why not just move them away from the tree to his own large property of freshly laid, yet treeless lawn (a veritible ecological deadzone).

Passive aggressive heart-shaped bricks of anti-tree bully with dead grass and sand disperced under adjacent tree

Then when conveying this story to the municipality (with digitally dated photographs), rather than request that this man remove this building materials immediately, they simply ask him what his plans are. He says he intends to leave it there for still another week, and guess what? The city worker says its fine. They city’s management has policies in place about what is allowed (this dumping of building materials is not allowed), but apparently here as a local resident (and bully), you don’t have to follow such codes, and you can do whatever you want for as long a you please, even if you severly compact the soil under city trees. This is quintesential laissez faire (non) governing with regards to urban green protection and we feel this is gross negligence on the part of the municipality.

Negligence by the city and the encroachment of public green zones

This kind of inactivity by the city gives a clear signal to residents that they can vandalize our green spaces and trees with impunity and increasingly they do just that. Tree vandalism and illegal removals are on the rise, and increasingly they are not fined and so damage and removal of trees is allowed with no consequence for the vandalizers. As boomwachters and as concerned citizens for our urban forest, we certainly don’t deserve to be intimidated, dismissed or assaulted for simply protecting what the municipality should have already protected. We continue to insist that due diligence must be executed by the city’s green bureaucrats. But time and again, the gemeente lacks real leadership, vision, and expertise and bureacrats are more than willing to allow the demise of our urban trees for the personal use of local residents who should be happy they have these life giving, cooling, pollution filtrating, bird hosting entities in their neighborhoods. And in a municipality with one of the lowest tree cover rates in the country (12%), we can’t afford to continue colonizing urban green spaces and destroying trees through illegal felling or through root destruction with garbage and building materials. Since 2010, we have lost 30% of our urban trees, and it is in part because of declining tree health from gross long-term negligence and compaction of soil by both city workers and local residents.

The boomwachters continues to communicate with the city about these problems and is hopeful for a dramatic change in the procedures for protecting our urban forest.

If you are upset about how the city handles such complaints, please send them ( a letter (Gemeente Groningen, postbus 30026, 9700 RM  Groningen) or respond on their website ( and feel free to cc the boomwachters at

Sources and further information:

Poster – Werken Rond Bomen:

“Wat zijn de gevolgen van bodemverdichting op je bomen en planten? De Boomdokter.” 2021.

A Guide to Preserving Trees in Development Projects.”

Puis Floris. 2021. Webinar: “Beschermen van bomen in projecten.”

Klacht n.a.v. bericht dat vanaf 1 juli a.s. omwonenden niet meer per brief geïnformeerd worden over kapactiviteiten in hun wijk

Onlangs heeft de gemeente in één van haar nieuwsbrieven (Nieuwsbrief Oude Wijken) bekendgemaakt dat zij omwonenden niet langer per brief informeert over voorgenomen kapactiviteiten in de wijk. Als reden wordt gegeven dat dit een duurzame maatregel is. Boomwachters Groningen vindt dat inwoners onthouden worden van informatie over hun wijk. Daar komt bij dat informatie over kapvergunningen vaak moeilijk te achterhalen is. Wij hebben daarom hierover een klacht ingediend. Lees hieronder onze klachtbrief:

Geachte Burgemeester en wethouders,

Onlangs lazen wij in de nieuwsbrief Oude wijken van 19 maart jl. dat u het besluit heeft genomen om omwonenden niet langer per brief te informeren over voorgenomen kapactiviteiten in hun wijk. U geeft aan deze beslissing uit oogpunt van duurzaamheid te hebben genomen.

Boomwachters Groningen volgt de gemeente al jaren als het gaat om haar beleid t.a.v. bomen en het verlenen van kapvergunningen. Wij constateren, samen met veel inwoners, zeer regelmatig onbegrijpelijke argumenten en redenen als het gaat om bomenkap. In het rapport van de Rekenkamercommissie van november 2019 wordt de gemeente gemaand om transparanter te zijn naar haar burgers als het gaat om het kappen van bomen. De beslissing om vanaf 1 juli a.s. omwonenden niet meer te informeren, staat haaks op de aanbeveling van de Rekenkamercommissie. Daar komt bij dat, voor zover wij kunnen nagaan, dit bericht lang niet in alle nieuwsbrieven van de gemeente is opgenomen en niet terug te vinden is onder de rubriek Nieuws op de website van de gemeente. Onvolledig en niet transparant.

Wij merken op dat de gemeente een ondoorzichtig beleid hanteert als het gaat om het ‘merken’ van bomen die gekapt gaan worden. In de ene wijk worden deze bomen voorzien van een groene stip of kruis, in andere wijken krijgen bomen een ‘feestelijk’ rood/wit lint omgebonden maar meestal worden bomen niet gemerkt en is het voor omwonenden niet zichtbaar wat er met bomen in hun buurt gebeurt.

Boomwachters Groningen wordt bijna dagelijks benaderd door inwoners die zich zorgen maken om het verdwijnen van bomen uit hun straat of buurt. Zij voelen zich machteloos en richten zich tot ons om advies of informatie. Helaas richten deze inwoners zich niet tot de gemeente omdat ze geen vat kunnen krijgen op haar regels en argumenten. Nu u heeft besloten om omwonenden niet meer te informeren, creëert u nog meer onrust ‘rondom bomen’ en onbegrip onder uw inwoners. Hiermee vergroot u de afstand tussen burger en gemeente met alle gevolgen van dien. De laatste verkiezingsuitslagen spreken boekdelen.

Digitale platforms

U verwijst in uw bericht naar twee mogelijkheden om te achterhalen waar er in de wijk of gemeente wordt gekapt. Wij vragen ons af of u zelf al eens een poging gedaan heeft om via na te gaan of er bomen in uw wijk of gemeente gekapt worden. U was er dan al snel achter gekomen dat dit instrument gemaakt is door ambtenaren en niet bestemd is voor inwoners. Een inwoner zoekt nl. op ‘kap bomen’ of ‘kappen bomen’ en gebruikt nooit het woord ‘vellen’. Ook moet in de tool een duidelijke postcode ingegeven worden, alleen de vier cijfers van een gemeente is onvoldoende. In de bijlage vindt u screendumps van de pagina’s die weergeven dat de zoekterm kap of kappen of een niet hele specifieke postcode geen resultaten oplevert. Onze ervaring is ook dat de attenderingsfunctie niet naar behoren werkt. Niet fair van een overheid die transparantie en duurzaamheid predikt.
U noemt in uw bericht ook de app OmgevingsAlert, een app die wij zelf regelmatig gebruiken. Een gebruikersonvriendelijke app waar een logische zoekfunctie ontbreekt waardoor je tientallen aanvragen en vergunningen door moet spitten over dakkapellen, gevelpuien, asbest verwijderingen etc. voordat je een melding over bomen tegenkomt. Verder staan in de app veel dubbele meldingen, wat het gebruik nog onoverzichtelijker maakt. Wederom niet handig en niet transparant.

Daar komt bij dat deze digitale platforms veel te weinig informatie geven over:
– waar de bomen precies staan (soms worden er voor bomen verspreid over de stad een vergunning aangevraagd)
– wie de aanvragen is: de gemeente of een inwoner
– wat voor soort boom het is: leeftijd, soort, stamomtrek, waarde van de boom in co2- en fijnstofopslag etc.
– de reden voor de aanvraag of vergunning (omkleed met rapportages etc.)

U merkt wel dat uw kleine bericht over de digitalisering van informatie naar inwoners én duurzaamheid heel wat los maakt. Hoe duurzaam is het eigenlijk als je inwoners niet goed informeert? Door alle onduidelijkheid komt er een stroom van telefoonverkeer en mails op gang die met elkaar weer een enorme aanslag zijn op moeder aarde én op uw medewerkers.

Wij verzoeken u dan ook nog eens kritisch te kijken naar uw beslissing om vanaf 1 juli a.s. uw inwoners digitaal te informeren over kapactiviteiten in hun buurt. Met deze beslissing gaat u in tegen de aanbevelingen van de Rekenkamercommissie en tegen uw Groenplan Vitamine G waarin u meerdere malen aangeeft beter te willen communiceren met de inwoner. Wanneer u dit alles nog eens overweegt, denk dan ook eens na over een manier van volledige informatieverstrekking rondom het kappen van een boom. Boomwachters Groningen denkt hierover graag met u mee.

Met vriendelijke groet,
Namen Boomwachters Groningen

Gezamenlijke actie met de PvdD tegen verdubbeling biomassa naar 30% door RWE in Eemshaven

DATUM: 26 MEI – 8:30


Doe mee 26 mei bij het provinciehuis om actie te voeren tegen het besluit om het aandeel biomassa te verdubbelen van 15% naar 30%. Neem een stuk hout van het bos or een gesnoeide tak mee om te overhandigen aan de gedeputeerde.

Hier is het persbericht van de Partij voor de Dieren – de enige partij die nog steeds tegen dit rampzalige plan is:

“Groningen wordt meest bosrijke provincie dankzij RWE

Fact or fake?
Groningen, 18 mei 2021 – Energiereus RWE kondigt aan om enorme bossen te willen aanplanten in Groningen, ter compensatie van de extra CO₂ die de centrale in Eemshaven gaat uitstoten als er meer biomassa wordt verbrand. Op de vooravond van het debat over de omstreden vergunningverlening aan RWE lijkt de vervuiler zelf met ambitieuze groene plannen te komen. Met het terrein van de centrale als startpunt zal het bos zich uitbreiden naar het zuiden en westen toe, tot over de grenzen van Friesland en Drenthe. Fact or fake? De provinciale afdeling van de Partij voor de Dieren zet met een protestfilm de kijker aan het denken en vraagt aandacht voor de verwoestende gevolgen van houtstook in de centrale van RWE.

De Partij voor de Dieren wil laten zien dat de grootschalige kap voor RWE rampzalig is voor zowel biodiversiteit als klimaat. Jeroen van Linge, maker van het filmpje: ‘RWE richt onomkeerbare schade aan. De diersoorten die verjaagd worden keren niet terug naar een kale vlakte. Het duurt meer dan honderd jaar voordat een nieuw bos de CO₂ uitstootheeft gecompenseerd van een gekapt bos. In Estland, waar RWE veel hout koopt, wordt wel opnieuw geplant, maar die sprieten leveren niks op voor de dieren en het klimaat. Boscompensatie is dan ook niet meer dan een dekmantel voor beleid dat in essentie fout is.’ De partij wil dat houtverbranding voor energieopwekking onmiddellijk stopt.

De film laat op ludieke wijze zien hoeveel bos er nodig zou zijn om de kap voor RWE te compenseren. Er wordt in Estland honderd vierkante kilometer bos per jaar gekapt, het hout wordt geperst tot pellets. Bij de kap komt 2 miljoen ton CO₂ vrij. Tegen de tijd dat nieuw bos dit weer heeft opgenomen staat Groningen al lang onder water en is de wereld voor veel mensen onleefbaar geworden. Statenlid Ankie Voerman: ‘Helaas gelooft de provincie Groningen nog in groene sprookjes. Het College noemt houtige biomassa nog steeds ‘CO₂ neutraal’ – een al lang achterhaalde redenering. Als zij een vergunning verleent voor nog meer houtverbranding werkt zij simpelweg mee aan ecocide. Bovendien is het naïef om te geloven dat er geen natuurwaarden verloren gaan door het houtkapbeleid in Estland.’”

Video Kappen met Biomassa

Inspraaknotitie Boomwachters bij Raadsvergadering Herijking Stadspark – 12 mei 2021

“Op onze 8 pagina’s tellende zienswijze met zorgen en vragen, ontvingen wij als antwoord dat men niet kon ingaan op specifieke vragen omdat de visie “Stadspark, Park voor de stad” een visie op hoofdlijnen is.

Een stuk op hoofdlijnen, dat geen ruimte geeft voor lastige vragen maar wel ruimte biedt aan handige ondernemers zo bleek. RTV Noord berichtte op 6 mei jl. dat wethouder Van der Schaaf al in gesprek is met zo’n ondernemer die in het park graag een openluchtbioscoop voor 800 personen wil exploiteren, het liefst 40x per jaar. Over bijkomende lichtvervuiling en daarmee gepaard gaande schade voor dieren wordt niet gerept.

De toekomstvisie voor het Stadspark is doorspekt met woorden als natuurwaarden, biodiversiteit, groene long en ademt veel respect voor de natuur. Helaas blijken dit wederom holle frasen. Wij vragen ons dan ook af in hoeverre deze wethouder van plan is om de natuur en de biodiversiteit in het park daadwerkelijk te herstellen en naar een hoger niveau wil tillen.

In deze casus is het ook pijnlijk om te zien hoe de Wethouder ‘groen en klimaatadaptatie’ invulling geeft aan haar portefeuille. Babbelend over duurzame evenementen gaat zij de dialoog uit de weg met natuur- en bomenorganisaties die wel opkomen voor flora en fauna en biodiversiteit. Voor uw begrip: een boom is ongeveer vanaf haar 20ste levensjaar pas interessant voor de biodiversiteit. Het gezeur van bomenclubs over behoud van bestaande volwassen bomen (dus ook in het Stadspark!) is dan ook meer dan terecht. BWG vreest het voorgenomen intensievere beheer van groen en houtopstand in het stadspark, waarover geschreven staat in de Visie.

Triest feit is dat het Stadspark een Noorderplantsoen 2.0 wordt. Adviezen van haar ‘parkcommissie’, worden nauwelijks opgevolgd. Met als gevolg dat het parkje inmiddels ten prooi is gevallen aan een commercieel festival in de zomer en massarecreatie van studenten waardoor gezinnen moeten wijken. Dit plantsoen gaat bij een warme dag gebukt onder beatboxgeluid, bbq-rook, pizzakoeriers en achterblijvende bierdoppen en peuken.

Hoe gaat dit straks in het Stadspark? Is het dan toch niet handiger om grote evenementen op een verlaten fabrieksterrein te houden wat je na afloop met een hoge drukmachine schoon kunt spuiten?

BWG vraagt de Raad met klem om dit proces kritisch te volgen en er op toe te zien dat het College de zorgen van haar inwoners, omwonenden en natuurorganisaties serieus neemt en dat zij het historische park beschermd. Ons bekruipt nl. het gevoel dat alles, al dan niet in hoofdlijnen, al in kannen en kruiken is: de toegangswegen naar en door het park, de toezeggingen aan derden m.b.t. evenementen, het stadsstrand, de bioscoop, horecagelegenheden en ga zo maar door. Laat de inspraakrondes en onderzoeken geen wassen neus zijn.

Houd niets achter! En hou ons niet voor de gek. Sterker nog, houd de kiezer niet voor de gek. En daarmee richt ik mij met name op GroenLinks. Het aanleggen van geveltuintjes, bijenlinten en het planten van 1000 boompjes draagt minimaal bij aan uw doelen t.a.v. klimaatadaptatie en vermindering van CO2. Stop het opschalen en start met afschalen. Consuminder i.p.v. consumeer. Opereer kleinschalig i.p.v. mega. De coronacrisis heeft ons laten zien hoe het ook kan. Blijf af van de groene parel van de stad, ons Stadspark!”

Marinel Pleij

Acties tegen RWE-biomassacentrale Eemshaven

De provincie heeft in maart 2021 ‘ja’ gezegd tegen extra stook van biomassa in de RWE kolencentrale in de Eemshaven. De bijstook, zoals dit genoemd wordt, zal verdubbeld worden van 15% naar 30%. Extra stook van biomassa betekent dat er nog meer bomen gekapt gaan worden.

Twee weken actievoeren
De Partij voor de Dieren zal samen met andere organisaties in de week van 12 t/m 26 mei actievoeren tegen dit besluit. Boomwachters Groningen is ook gevraagd mee te doen omdat we natuurlijk allemaal weten dat er allang niet alleen snoeiafval in biomassacentrales verdwijnen maar veelal boomstammen van gezonden bomen uit (oer)bossen in Nederland, Canada en de Oostbloklanden.

Beïnvloeding Commissie- en Statenvergadering
Op 12 mei is de commissievergadering en op 26 mei de Statenvergadering. De PvdD bereidt 1 of 2 moties voor die zij op de 26e wil indienen. In de commissievergadering vindt de inhoudelijke discussie plaats, op de 26e zal de PvdD de moties motiveren en zal er gestemd worden.

Wat kun jij doen?
Demonstreer mee tegen de verdubbeling van bijstook van biomassa. Kom woensdagochtend 12 mei om 08.30 uur naar het Provinciehuis aan het Martinikerkhof 12 in Groningen. Het is de bedoeling om langs de aanrijroute naar het Provinciehuis te staan, op 1,5 meter afstand van elkaar. Neem een actiebord mee met een pakkende tekst, hieronder zie je wat voorbeelden:

  • Het hout een keer op
  • Biomassa duurzaam? Fake news!
  • RWE verduistert 2000 miljoen kg CO2
  • RWE, zet een boom op voor CO2
  • Er broeit wat aan de Waddenzee
  • Beter 1 boom op het land dan 10 in de lucht
  • Zeg nee tegen RWE
  • Kappen met kappen!

Meld jezelf wel even aan via als je woensdagochtend komt.
Houd onze facebookpagina in de gaten voor het actieprogramma.

Foto: OneWorld

Wij zijn alweer een jaar actief onder de naam Boomwachters Groningen

Donderdag 22 april was de ‘Dag van de Aarde’. Op deze dag zijn wij alweer een jaar geleden onder de nieuwe naam ‘Boomwachters Groningen’ verder gegaan in de strijd voor behoud van de bomen in Stad en Ommeland.

We hebben dit afgelopen jaar veel gedaan! Er zijn gesprekken gevoerd met wethouder Chakor, de Raad, de juridische dienst en de afdeling VTH van de gemeente Groningen. We hebben veel bezwaren ingediend en meerdere malen ingesproken bij commissievergaderingen van de Raad op de woensdagen. We hebben zienswijzen ingediend voor bijvoorbeeld het Stadspark en Suikerzijde en we hebben een ‘coffee book’ in de vorm van een zwartboek over het bomenonderhoud en bomenkap in deze regio aangeboden aan de Raad. Maar …. we zijn nog lang niet tevreden over hoe de gemeente en de provincie omgaan met onze bomen.

We vragen jou daarom ons financieel te steunen in ons werk, door een bedrag over te maken op onderstaand rekeningnummer. Om je een indruk te geven, het aanvragen van voorlopige voorzieningen bij de rechter (vovo) om te voorkomen dat bomen vroegtijdig gekapt worden, kost 150,– euro. Bedragen die wij nauwelijks op kunnen brengen.

Help ons daarom in onze strijd voor onze bomen. Wij kunnen niet zonder jou!
Hartelijk bedankt!

Webinar ‘Biodiversiteit vergroten in tuin en openbare ruimte’

Boomwachters Groningen biedt alle geïnteresseerden een gratis webinar aan over het vergroten van biodiversiteit in tuinen of openbare ruimtes. Het webinar vindt plaats op donderdag 6 mei om 17.00 uur en wordt gegeven door Wankja Ferguson.

Wankja Ferguson is afgestudeerd in de natuurbouw/landschapsecologie. Zij heeft 5 jaar gewerkt voor FAO in Chili en Kenia in natuurbeheer en voedselveiligheid gerelateerde onderwerpen. Daarnaast werkte zij 7 jaar in Kenia als free lance consultent, en heeft mangroves gekarteerd en een hout assessment gedaan voor de UNHCR. Terug in Nederland heeft zij een hoveniers/tuinontwerp opleiding gedaan en zich verder verdiept in de relaties tussen planten en insecten (en andere dieren). Wankja is nu al weer vele jaren werkzaam als ontwerper van diervriendelijke tuinen en adviseur voor openbare ruimten. Zij verzorgt diverse cursussen/workshops en lezingen. Lees meer op:

Het webinar gaat over:
Hoe kun je zorgen voor meer biodiversiteit in je eigen tuin en in je omgeving?
Wat is dan van belang om te weten of om rekening mee te houden?
Dit webinar gaat op een aantal aspecten in.
a) Zijn steentuinen netjes?
b) Wat is er van belang voor vlinders, wilde bijen en libellen in een tuin of de openbare ruimte?
c) Is het mogelijk om een esthetisch aangename en tóch biodiverse tuin te maken? Waarin verschilt dit van de traditionele tuinen of juist van de moderne prairietuinen?
d) Waar zou je op moeten letten als je een tuinadvies vraagt?
e) Wat kan je zelf ondernemen?

Interessante links die tijdens het webinar aan de orde kwamen:

De vernietiging van ons stadsbos door “European Tree Technicians” (ETT’ers)

(English below)

Kristin McGee

Tijdens het broedseizoen zijn stadsboomkappers overal aanwezig in parken en straten met het toppen, uitdunnen (lions tailing) en ophogen van onze bomen. Op dit moment worden op de Waterhuizerweg en het Tussenziel in Haren tientallen essen, eiken, elzen en esdoorns “gesnoeid”, bomen die enkele jaren geleden al overdreven waren opgehoogd – ruim boven richtlijnen van 4,5 meter aan de straatzijde en 2,5 meter aan de stoepzijde. Het aangaan van een discussie met de werkers leverde slechts een tijdelijke stopzetting op. De arbeiders gingen daarna gewoon door met het verwijderen van vitale, gezonde takken vol met knoppen. Takken die het zicht nergens belemmeren en ruim boven de 2,5 en 4,5 meter opgesnoeid zijn.

Omdat boomwerkers hoogwerkers gebruiken om bij de takken te komen, breken ze ook nog eens achteloos andere takken en kleinere bomen. Vervolgens worden stapels gezonde takken (en af ​​en toe een dode tak) opgestapeld en in grote dieselslurpende vrachtwagens van de gemeente verzameld, gechipt en verkocht als biomassa. Zeer duurzaam voor een gemeente die zich ‘groen’ noemt. Boomwerkers ontkennen echter dat ze voor deze functie extra takken afsnijden. Deze bomen hebben zo weinig over van de oorspronkelijke kroon dat ze nauwelijks meer dan een decennium zullen leven en dat in een straat die is afgesloten voor grote voertuigen. Dit is totaal niet nodig.

Het wordt tijd dat de gemeente Groningen aandacht gaat besteden aan de duizenden inwoners die door de jaren heen klagen over een dergelijke slechte behandeling van hun straat- en parkbomen. We hebben te kampen met hitte-eilanden en verlies van biodiversiteit, vervuiling en waterafvoerproblemen, en toch zijn dergelijke verwoestende snoeitactieken alleen maar destructiever geworden. Waarom ondernemen de huidige burgemeester en groene wethouder geen actie? We hebben verschillende keren contact met hen opgenomen maar krijgen geen antwoord. Wij vinden dat het geld van de belastingbetaler niet moet worden besteed om ons toch al lage aantal stads- en provinciale bomen te verwoesten. Vooral in een gemeente met een van de laagste boombedekkingsratio’s in Nederland (12%) moeten ze beter weten en doen!

Zie je zulke boomkappers (ETTers) je straatbomen verminken, maak dan foto’s en video’s, bel de gemeente, bel de wethouder en de burgemeester en je fractieleiders, stuur je foto’s en video’s naar ons ( en schrijf een korte klacht op de website van de gemeente ( met uw ongenoegen over hoe onze belangrijke bomen jaar na jaar zo onzorgvuldig worden beschadigd met als gevolg dat ze uiteindelijk moeten worden verwijderd.

Hier zijn foto’s van volledig gezonde takken die aan beide zijden van het trottoir zijn verwijderd, sommige meer dan vier meter lang met knoppen die net beginnen te ontkiemen. We hebben tientallen takken verzameld van meer dan 15 centimeter dik die grote wonden achterlaten op de stam. De kale stammen zijn nu vatbaar voor verbranding door de zon en voor barsten.
Hier is een video van een boom gesnoeid op de manier zoals hierboven beschreven.

Tekenen en delen onze petiitie: Stop schadelijk snoeien van bomen in Groningen

#wethouderchakor #burgemeesterschuiling #gemeentegroningen #bomenkap #EuropeanTreeWorkers

Elke Es wordt zwaar opgekroond, zelfs als hij niet ziek is
From The Science of Pruning, Colorado State University Extension (2018)
From Dr. Edward Gilman’s Illustrated Guide to Pruning (2019)
Bomen zijn vaker getopt of gekandelabeerd

The Ravaging of Our Urban Forest by City European Tree Technicians (ETTers)

Kristin McGee

During the nesting season, city tree cutters are everywhere present in parks and on streets thinning out crowns and lions tailing street trees. Today dozens of ash, oaks, alders, and maple trees were “pruned” on the Waterhuizerweg and Tussenziel in Haren, of trees already overly raised a few years ago – well above the 4.5 meters for street side and 2.5 meters on the sidewalk side. Entering in discussion only yielded a temporary cessation and once I was gone, the workers continued removing vital, healthy branches full of buds- branches nowhere blocking visibility and well above the 2.5 and 4.5 meter regulations for street trees.

Because tree workers use cranes (rather than tree climbing) to reach the branches, they carelessly break and crush other branches and smaller trees. Then piles of healthy branches (and the occasional dead branch) are stacked and gathered in large diesel guzzling trucks of the gemeente, chipped and sold as biomass. Tree workers deny that they cut extra branches for this role however. These trees have so little left of the original crown that they will hardly live more than a decade and on a street which is closed to large vehicles. This is totally unnecessary.

It is time the gemeente pays attention to the thousands of citizens who have complained about such ill treatment of their street and park trees. We are suffering from heat islands and biodiversity loss, pollution, and water drainage problems, and yet such devastating pruning tactics have only become more destructive. Why doesn’t the current mayor and green wethouder take action? We have contacted them several times with no response. We feel that tax payer funds should not be spent to continue ravaging our already low number of city and provincial trees in a municipality with one of the lowest tree covers ratios in the Netherlands (12%).

If you see such tree cutters (ETTers) ravaging your street trees, take pictures and videos, call the gemeente, call the wethouder and the mayor and your party leaders, send your pictures and videos to us ( and write a short complaint on the gemeente’s website here ( with your dissatisfaction at how our important trees are so carelessly damaged year after year until such trees have to be removed.

Here are pictures of totally healthy branches removed on both sides of the sidewalk, some more than four meters long with buds just beginning to sprout. We’ve gathered dozens of branches over 15 centimetres thick leaving large wounds on the trunk and bald trunks now susceptible to sun burn and cracking.

Zienswijze Herijking visie op het Stadspark

De concept nota Herijking visie Stadspark “Stadspark, park voor de stad” staat tot 28 maart open voor inspraak. Meer informatie over de plannen is te vinden op de site van de gemeente:

Ook Boomwachters Groningen heeft een gedegen reactie ingestuurd n.a.v. de plannen van de gemeente om van het waardevolle Stadspark een pretpark te maken. In de stad Groningen is de afgelopen tien jaar zo’n 30% aan bomen en ongeveer 40% aan boomkroonbedekking verloren gegaan. Wij vrezen dat door de plannen van de gemeente nog meer bomen maar ook natuur verloren zal gaan.

Lees hieronder onze uitgebreide reactie op de plannen van de gemeente.

Onderwerp: zienswijze inzake Herijking visie op het Stadspark: ‘Stadspark, park voor de stad’

Geacht bestuur en medelezers,

Onderstaand treft u onze zienswijze zoals weergegeven in het onderwerp van deze brief. Als Boomwachters Groningen zijn wij zeer betrokken bij het onderwerp en het plan van de gemeente. Daarnaast merken wij dat ook de publieke belangstelling groot is. Graag refereren wij hierbij aan de inspraakavond van 2 oktober 2018 in het Stadsparkpaviljoen over de toekomst van het Stadspark. De opkomst was overweldigend, het park leeft onder de bevolking en de boodschap van aanwezigen destijds was helder: ‘Laat het park met rust!.’

Toch wil het College haar plannen doordrukken en Groningen met een indrukwekkende lijst van evenementen op de kaart te zetten als één van de belangrijkste festivalsteden van Nederland. De businesscase ‘The show must go on’ is duidelijk, de vercommercialisering van het Stadspark zal gerealiseerd worden met grote festivals, een openluchtbioscoop, meer horeca etc. In de gemeentelijke plannen wordt gesuggereerd dat o.a. evenementen het park toegankelijker maken voor Stadjers, terwijl de te verwachten hoge toegangsprijzen voor een gemiddelde Stadjer niet op te brengen zijn. In de Nota Strategisch Evenementenbeleid van 2014 wordt geschreven over ‘het merk Groningen’, waarbij Groningen haar positie als evenementenstad moet verstevigen, zowel binnen als buiten de landsgrenzen. Het gaat hier kennelijk dus niet om vertier voor Stadjers maar om het verdienen van veel geld. Mogen wij de gemeente er in dit verband aan herinneren dat één op de vijf kinderen in onze gemeente in armoede leeft, deze kinderen zijn ook Stadjers.

Het framen door dit College met de opvatting dat het Stadspark onvoldoende te vinden is door Stadjers, is een nergens op te baseren communicatietruc. Echter, tijdens de hete zomers van de afgelopen jaren hebben we juist kunnen zien dat Stadjers het park maar al te goed weten te vinden. Ook is er immers in de afgelopen winter druk geschaatst in het park en ook dit voorjaar trekt al veel liefhebbers om van de eerste zonnestralen buiten te genieten. Door de reacties n.a.v. de inspraaknotitie van Boomwachters Groningen tijdens de commissievergadering van 9 oktober 2019 werd nog eens bevestigd dat de gemeente keer op keer een beeld schept als zou er een hek om het park staan waarvan slechts een selecte groep Stadjers het toegangspasje heeft. Stop alstublieft met deze retoriek.

1. Over de Visie – Algemene vragen
Hieronder volgen een aantal passages uit de Visie die bij ons vragen oproepen:

Betekenis termen natuur en natuurwaarden, ecologische kwaliteit

Over de heemtuin wordt het volgende geschreven in de visie “De heemtuin en omgeving in het noordwestelijk deel van het park is de plek voor rustzoekers. We merken dit deel van het park aan als natuurpark met een hoge ecologische kwaliteit. Door dit deel van het park herkenbaar te ontwikkelen als natuurpark binnen het stadspark wordt de beleving versterkt (contrast natuur/cultuur) en verrommeling tegen gegaan. Het verhogen van de natuurwaarden in dit deel biedt tegelijkertijd mogelijkheden om op andere locaties meer in te zetten op de cultuurhistorische waarden van het park. We rekenen ook het gebied van de Tuin- en Recreatievereniging Stadspark tot dit deel. “

  1. Wat verstaat de gemeente onder natuurpark met hoge ecologische kwaliteit?
  2. De gemeente wil ‘verrommeling’ tegengaan. Houdt dit in dat de gemeente ook wil ingrijpen in de  bestaande natuur van de heemtuin en omgeving?
    Natuur heeft een eigen structuur van ordening en binnen haar kringloop bestaat er geen afval maar wordt alles gebruikt. Dit kan de indruk van rommeligheid wekken bij bezoekers of degenen die werken in het park.
  3. In dit verband is het belangrijk dat de gemeente meer gaat doen aan natuureducatie zodat inwoners maar ook haar eigen organisatie uitgelegd krijgt waarom de natuur soms ‘rommelig’ lijkt.
  4. Is het onderzocht dat natuurwaarden worden versterkt vanwege de door u genoemde ‘herkenbare ontwikkeling’ en de geplande scheiding van verschillende functies in het park?
    Er wordt gedaan alsof delen van het park los van elkaar (kunnen) bestaan. Zie ook de opmerking in het rapport van Bureau Waardenburg waarin expliciet wordt genoemd dat het aangemerkte ‘culturele deel’ van het stadspark een positieve invloed heeft op de natuurwaarden van het door u aangemerkte ‘natuurdeel’ van het park. O.a. wordt hier de aanvliegroutes van vleermuizen genoemd.
  5. Wat verstaat de gemeente onder het meer inzetten op ‘cultuurhistorische waarden’ in het park? Wat zijn die waarden eigenlijk? Staan die ergens beschreven?

Destijds is het park door de heer Scholten cadeau gedaan aan de gemeente, als park en niet als pretpark. De heer Scholten had, gezien de omvang van het park ten opzichte van de toenmalige stedelijke agglomeratie, een duidelijk beeld van de hoeveel natuurruimte die de inwoner nodig heeft. Het is schrijnend om te zien dat deze verhoudingen uit het lood zijn gaan hangen, door de druk van de verstedelijking rondom het park, de (snel)wegen en nu ook nog eens een afname van rust en een verkleining van de rustige gedeelten van het park.

Naamgeving/aanduiding parkdelen

In de Visie worden verschillende delen van het Stadspark niet duidelijk omschreven. Een kaartje met daarop de namen van de verschillende parkdelen en locaties ontbreekt waardoor het lastig is te beoordelen wat de gemeente precies bedoelt.

  • Wat wordt bijvoorbeeld verstaan onder stedelijk gebruik? (afbeelding p. 18 Visie)

Inbedding in langzaam-verkeersroutes van de stad (p. 29).
“Een goede oost-west verbinding aan de noordkant van het park ontbreekt net als goede entrees. Deze kunnen met de transformatie van het bedrijventerrein langs de Peizerweg meeliften.”

  • Wat wordt hiermee bedoeld? Welk type verkeer? Hoeveel entrees (meervoud?). Wordt er een route dwars door de Heemtuin aangelegd?
  • Is de gemeente zich ervan bewust dat dit gedeelte van het park in de Visie als beschermd gebied wordt aangemerkt, juist een plek waar geen vrijstelling voor geldt en geen drukte toelaat als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen (p. 32)?

Plannen MTP en Martiniplaza

Het valt ons op dat de Visie op het Stadspark onderdeel is van andere plannen, nl. de aanpassing van de Parkweg, uitwerking visie MTP (Martini Trade Park), de groene loper naar het Martiniplaza etc. Er hangt dus nogal wat af van de beoordeling van de huidige Visie en moet kennelijk ook in samenhang worden gezien met  de realisatie van andere projecten.

  • Heeft de gemeente een Plan B of C wanneer de plannen in deze Stadspark Visie niet of maar gedeeltelijk door kunnen gaan? Zo ja, hoe zien die plannen eruit?

Wordt met deze Visie de omvang van het Stadspark niet verkleind i.p.v. dat het park met haar natuur en eigen bewoners wordt uitgebreid (zie ook ons punt hiervoor beschreven bij 1c). Ons inziens liggen gevaren op de loer: de inperkende ringwegen rondom het park, de uitbreiding van parkeerplaatsen aan de randen van het park, de ontwikkeling van het Suikerterrein.

  • M.a.w. heeft de gemeente in beeld hoeveel ha. het park nu beslaat aan natuur (bomen, struiken en water) en in de toekomst zal beslaan. Hoeveel ha. gaat er aan struiken en bomen (boomkroonoppervlak) verloren door de door u voorgenomen aanpak van het Stadspark? Wij herinneren de gemeente graag aan haar campagnes waarmee ze haar inwoners stimuleert tot het omvormen van tuinen en straten tot lommerrijke plekken, zoals Operatie Steenbreek en Tegel eruit, plant erin. Goed voorbeeld doet goed volgen.

In de Visie wordt gesproken over het aanleggen van meer parkeergelegenheid aan de rand van het Stadspark. Wij begrijpen dat de gemeente hiermee auto’s wil weren uit het park.

  • Omdat wij van mening zijn dat de gemeente nu al moeite heeft met het handhaven van foutparkeerders in het park, vragen wij ons af hoe zij dit in de toekomst wil bewerkstelligen, zeker wanneer er meer bezoekers richting het park getrokken worden.

Ook zien wij een tegenstijdigheid in het beleid van de gemeente: aan de ene kant wil zij voor inwoners meer activiteiten in het park zoals zwemmen, skaten en kanoën en daarmee de functie van het park als ontmoetingsplek stimuleren ter bevordering van de sociale gezondheid en in het kader van healthy aging, maar aan de andere kant zal zij de toestroom van auto’s faciliteren, ook tijdens de vele grootschalige evenementen, waarbij een verhoging van het gehalte aan CO2 en fijnstof zal ontstaan in het park en dus ook in de overige stad.

  • Hoe rijmt de gemeente deze twee zaken?
  • Heeft de gemeente gekeken naar alternatieve locaties buiten of aan de rand de stad i.v.m. de drukte, vervuiling en de (geluids)overlast voor omwonenden en de stad? Het park wordt ons inziens opgeofferd aan commercie en ‘aanzien’.
    Wat ons betreft zou de Euroborg, het voetbalstadion en haar omgeving, een uitgelezen plek zijn om grootschalige concerten of evenementen te houden. Het stadion is destijds met veel gemeenschapsgeld gebouwd en wordt ook vandaag de dag met gemeenschapsgeld in stand gehouden, terwijl het stadion maar door een beperkte groep gebruikt wordt. Door het stadion ook open te stellen voor evenementen zal dit een positief effect hebben op de balans van het stadion en dus ook op die van de gemeente.

Het valt ons op dat juist de nieuwe initiatieven plaats moeten vinden pal naast het gedeelte natuur in het Stadspark. (p. 18 Visie).

  • Over welke nieuwe initiatieven hebben we het dan? Betreft het ook kleine evenementen?
    Zo ja, dan is dit wat ons betreft een onlogische plaats.

Wij uiten hierbij ook onze zorgen over uw plannen voor een duidelijke Noord-zuid verbinding vanaf het Gasuniegebouw naar de noordkant van het park en op termijn naar de Peizerweg. Wij zijn bang dat deze verbindingen ten koste gaan van bomen en struiken en hun bewoners. Ook hier geldt, wat zijn precies de plannen, en welke offers worden er gebracht?

2. Over de visie – Ecologie en het GES-rapport, opgesteld door Bureau Waardenburg

Onze reactie, in relatie tot de plannen van de gemeente met het Stadspark:

  1. In het GES-rapport wordt vastgesteld dat in de globaal afgelopen 10 jaar sinds vorige monitoring weinig tot geen eerder gedane aanbevelingen zijn overgenomen. Met name is nog veel traditioneel gazonbeheer aangetroffen, ook ontstane verruiging van bepaalde kruiden, waardoor bloemrijke zones uitblijven, geen ruimte is gelaten aan mantelzones (grens tussen gazon en bos) en ook oevers zijn hard qua begrenzing. Al deze nalatigheden hebben het aantal doelsoorten niet doen groeien, terwijl dit aantal sowieso al beperkt was.
  2. Dat aanbevelingen al zo’n tien jaar niet zijn overgenomen is schokkend. De biodiversiteit is daardoor ook achtergebleven. Terwijl er wel potentie is (veel habitats stelt het bureau) juist ook in en door het deel dat door recente beleidsdoelen meer voor recreatie en evenement is beoogd.
  3. Wij zien dit beeld ook bevestigd in bijvoorbeeld Lewenborg en het Dunantpark. Op de laatste locatie zijn stug de mantelzomen weggemaaid. In Lewenborg zijn zeer veel oudere bomen in de ecologische zone gekapt. De gemeente en aansluitend de Raad hebben vorig jaar besloten stadsbreed geen verlaging van de leeftijd tot een beschermde status van oudere bomen te introduceren. Hierdoor zouden meer oudere, ecologisch waardevoller, bomen kunnen worden behouden. Bureau Waardenburg benadrukt ook het belang van deze oudere bomen voor ecologie.
  4. Zoals ook in de GES staat beschreven is de Stadspark bomenlijst niet compleet: bepaalde soorten bomen die wel in het park staan, staan niet op de lijst. Zo staan er meerdere soorten cipressen, terwijl er slechts één soort op de lijst staan. Ook staan sparren en dennensoorten niet op de lijst. Wanneer de bomenlijst dus slaat op het gehele park, dan zijn er nog tal van toevoegingen te noemen. Bijkomend probleem is, dat ‘onbekende’ bomen ook vaak onbeschermde bomen blijken en gemakkelijk gekapt kunnen worden (zie punt 2 hieronder).
  5. De aanbeveling van meer beheer, openheid creëren en ‘netter maken’ van het park heeft gevolgen voor onder andere amfibieën en egels. Men heeft nu juist in recente jaren schuilplekken gecreëerd,  waaronder voor de groene kikker (rana esculenta). Daarnaast komt de eekhoorn voor in het park. Onder meer de zwarte den staat op vele plekken in het park, bij uitstek een boom waar de eekhoorn te vinden is. Wanneer je deze bomen die dus niet op papier staan kapt, raakt dit mogelijk de eekhoornpopulatie.
  6. Het vrij maken van oevers, door het ontdoen van overhangend groen, kan voor vissen en andere dieren die onder dergelijke plekken schuilen, vooral in tijden van hitte, onvoordelig uitpakken. Het lijkt ons onverstandig om die beschuttingsplekken in grote mate weg te halen.
  7. In uw Visie wordt voorgesteld om het borgniveau van het beheer van het park te verhogen van niveau C naar niveau B en het (ecologisch) beheer uit te voeren aan de hand van het in 2011 opgestelde beheerplan in combinatie met de aanbevelingen die in de GES monitoring worden gedaan.
    – Onze ervaring is dat als er intensiever beheerd wordt dit vaak ten koste gaat van de natuur. Kunt u precies aangeven waar het verschil in beheer tussen C en B in zit?

We vragen ons af of de gemeente überhaupt wel affiniteit heeft met ecologie en of zij voldoende deskundigheid ten behoeve van ecologie inzet, behalve dan wat zij op papier vermeldt. Mogelijk heeft men (College, Raad) onvoldoende zicht dan wel grip op de uitvoering.
Onlangs op tv bij Buitenhof, beklemtoonde ook Tjeenk Willink (niet de geringste) dat de afstand tussen burger en overheid averij oploopt en afstand schept. Burgers zien wat er gebeurt en de politiek kijkt weg.

De bezuinigingen in de afgelopen jaren kunnen ook een oorzaak vormen van de staat waarin de natuur van het park nu verkeert. Tenslotte kan ook meespelen dat de gemeente al veel jaren gedachten heeft over een omvorming en herbestemming van het onderzochte deel van het park en dus de zaak min of meer bewust heeft laten versloffen om zowel argument te hebben dat het gebied voor natuur niet relevant is, wat het rapport bestrijdt, dan wel omdat men niet wilde investeren in natuur omdat dit niet strookte met toekomstige invulling van het gebied.

3. Over de Visie – Evenementen
Wij stellen voorop dat Boomwachters Groningen niet tegen (grootschalige) evenementen is. Wel zijn wij er pertinent op tegen om veel grote evenementen en de daarbij horende toestroom van bezoekers in het Stadspark te laten plaatsvinden. Evenementen die juist in een seizoen plaatsvinden wanneer ook de natuur op haar hoogtepunt is en het park een kraamkamer is voor veel jonge, kwetsbare dieren. Wij zijn dan ook benieuwd naar het locatieprofiel voor evenementen dat in de maak is voor het gedeelte buiten de drafbaan. In het jaar 2019 hebben wij al eens een overzicht (zie p. 8) gemaakt van het aantal evenementen dat in een kort tijdsbestek georganiseerd wordt. Naar onze smaak al veel te veel.
Onze specifieke zorgen over het Stadspark als evenemententerrein zijn samengevat in onderstaande vragen en opmerkingen:

  1. In hoeverre komt de rust, de natuurbeleving en het welzijn van flora en fauna niet in het gedrang? De evenementen vinden hoofdzakelijk in het voorjaar en de zomer plaats, een periode waarin de natuur haar hoogtepunt beleeft. Is er onderzocht dat lawaai, o.a. veroorzaakt door de evenementen, gevolgen heeft voor met name (jonge) vogels. Vogels worden bijvoorbeeld genoodzaakt om harder en hoger de fluiten. Ook trekken vogels weg vanwege te veel lawaai.
  2. Hoe zit het met de luchtvervuiling en brandgevaar voor flora en fauna tijdens evenementen?
  3. Festivals zorgen voor enorme hoeveelheden afval. Hoe kijkt onze groene gemeente aan tegen dit fenomeen? Volgens ons bestaan er geen duurzame festivals nl.
  4. Op welke manier worden bomen en ander groen beschermd tijdens op- en afbouwwerkzaamheden maar ook tijdens de festivals?
  5. Op welke manier worden de stammen en wortels (i.v.m. worteldruk) van bomen en de bodem rondom bomen beschermd?
  6. Worden er bomenexperts ingezet om dergelijke festivals te begeleiden?
  7. Zijn er alternatieve locaties onderzocht voor grootschalige festivals (bijv. langs de A7)
  8. In diverse andere gemeentes is volop discussie over het toenemend aantal evenementen en de gevolgen daarvan voor stedelijk groen. Het Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht waarschuwde dat de vele festivals in stadsparken ervoor zorgen dat bodems in parken worden aangetast, waardoor de waterhuishouding geschaad wordt. Worden dergelijke discussies ook in Groningen gevoerd en zijn voornoemde gevolgen bekend?
  9. De enquête van november 2018 uitgevoerd door Onderzoek, Informatie en Statistiek(OIS) Groningen onder stadspanelleden heeft uitgewezen dat Stadjers als één van de belangrijkste functies van het Stadspark rust en natuurbeleving noemen, waarom wordt hier geen rekening mee gehouden? Citaat: “Bijna 4000 respondenten waarderen vooral het mooie groen, de rust en ruimte van het park en de kinderboerderij. Minder enthousiast zijn zij over auto’s in het park, de staat van onderhoud en het ontbreken van goede horecavoorzieningen. Opvallend is dat een groep graag meer evenementen in het park wil en een andere groep juist geen evenementen in verband met de ervaren (geluids)overlast.”
  10. Waarom worden in een tijd waarin Klimaatverandering en CO2-problematiek spelen grootschalige activiteiten georganiseerd in een kwetsbaar maar voor de stad belangrijk groen gebied? Wordt er nagedacht over de gevolgen hiervan in de toekomst?
  11. Zijn er berekeningen gemaakt van een verandering van CO2-uitstoot door extra evenementen.
  12. Zijn er berekeningen gemaakt van een verandering van fijnstof in de lucht door extra evenementen.
  13. Zijn er berekeningen gemaakt wat de veranderingen in uitstoot van CO2 en fijnstof voor de volksgezondheid heeft van de Stadjers, maar vooral van de omwonenden?
  14. Een aantal organisatoren (o.a van Rapalje, Stadspark Live) hebben vorig jaar in diverse media te kennen gegeven dat ze ‘’nog verder willen en verwachten te groeien en gezien de samenwerking met de gemeente daarvoor volop mogelijkheden zien.“  Hoe komen zij hierbij? Zijn er misschien in dezen al toezeggingen gedaan door de gemeente, gezien deze uitspraken?
  15. Het Noorderplantsoen is een goed voorbeeld van hoe het volgens ons niet moet. Het Noorderzonfestival biedt de afgelopen jaren steeds prijziger activiteiten, die voor een gewone Stadjer niet op te brengen zijn. De enorme stijging van horeca-uitbaters en daarmee de vercommercialisering van het evenement schiet zijn doel voorbij, nl. die van een laagdrempelig festival voor iedere portemonnee waar spontaniteit en eigen initiatief van omwonenden mogelijk zijn. Na het festival is het gazon nog maanden onbegaanbaar en onbruikbaar voor sport- en spel voor de nabij gelegen school en omwonenden. Tijdens warme en drukke dagen wordt in het plantsoen amper gehandhaafd op het gebied van (zwerf)afval, lawaai en er mag notabene gebarbecued worden met rookontwikkeling en brandplekken in het gras als gevolg. Bootcampsessies met beatboxen zijn geen uitzondering meer in de avonduren. Alles mag, alles kan, maar wel ten kosten van de rust en leefbaarheid van omwonenden en de natuur, waaronder dieren, in het plantsoen. Wij vrezen dat het Stadspark een zelfde lot wacht.

Gezien het bovenstaande, waarin wij het belang van bomen centraal stellen als onderdeel van de natuur, vinden wij het logisch dat Boomwachters Groningen als onafhankelijke organisatie zitting gaat nemen in de door de gemeente gevormde Klankbordgroep die in de toekomst in de vorm van een adviesgroep een adviserende rol met een permanente status krijgt. In de Visie wordt deze groep omschreven als ‘multidisciplinair, die fungeert als vertegenwoordiging van gebruikers van het Stadspark’. Wij vinden het nl. opvallend dat alleen gebruikers van het park zitting kunnen nemen in deze adviesgroep en er geen vertegenwoordiging is van de natuur en ‘bewoners’ van het park, waarmee wij de flora en fauna en specifiek de bomen van het park bedoelen.

4. Over de visie – het grote geheel: klimaatcrisis, verlies van natuur en insectensoorten

De afgelopen jaren is het de gemeente niet gelukt om de stand van de natuur in het Stadspark te verbeteren. “Als vervolg op de monitoring in 2012 zijn niet of nauwelijks maatregelen genomen om de biodiversiteit te vergroten. Alleen het maaibeleid langs de Concourslaan is aangepast, deze graslanden zijn uit gazonbeheer genomen.” (o.a. rapport GES – Bureau Waardenburg).

De trieste balans ten aanzien van het Stadspark:

  • Teruggang vlinders en libellen afgelopen jaren (GES-rapport).
  • Afname vele bijensoorten, hierover staat volgens ons niets vermeld in de GES-rapport.
  • Afname vogelsoorten (GES-rapport).
  • In het Groenplan Vitamine G en de klimaatagenda beoogt de gemeente een groenere stad die op de toekomst is voorbereid. Deze plannen staan haaks op de plannen die zij heeft met het Stadspark. Meer reuring in het park betekent meer belasting op de natuur. Iets wat tijdens deze coronacrisis ook duidelijk naar voren is gekomen. De natuur (en dus het park) lijdt onder meer bezoekers en meer activiteiten. (Bron: Binnenlands bestuur – Corona voert druk op natuur nog verder op).
  • Meer activiteiten brengen meer kunstlicht met zich mee. Teveel aan (kunst)licht, zogenaamde lichtvervuiling, verstoort de natuur. Als de zon onder gaat, daalt de temperatuur en neemt de luchtvochtigheid toe. Dit is gunstig voor wormen, slakken, spinnen en insecten als nachtvlinders en sprinkhanen. Uilen, muizen en vleermuizen profiteren hier van. Zoogdieren, zoals de egel, gaan daarom ’s nachts op zoek naar dit voedsel. Meer dan 50 % van de dieren leeft ’s nachts dus laten we het park zoveel mogelijk donker houden.
  • De coronacrisis laat zien dat de mensen maar ook de natuur kwetsbaar zijn. Veel mensen trekken erop uit wat schade toebrengt aan onze natuur. (Bron: artikel Trouw september 2020).
  • Door de coronacrisis is men tot het inzicht gekomen dat schaalvergroting en massale bijeenkomsten tot het verleden gaan behoren en dat we met zijn allen de beweging moeten maken naar schaalverkleining en dus kleinere samenkomsten. Bezinning en daaruit voortvloeiend gedragsverandering voor de toekomst is in deze tijd onvermijdelijk.  (Bron: We zullen in de toekomst vaker te maken krijgen met pandemieën – Erasmusmagazine en Uitzending Eén Vandaag: Het coronavirus dwingt ons tot gedragsverandering).

Slotconclusie Boomwachters Groningen

In diverse andere gemeentes is al volop discussie over het toenemend aantal evenementen en de gevolgen daarvan voor het stedelijk groen. Zo waarschuwt het ‘Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht’ in een brief dat de vele festivals in stadsparken er voor zorgen dat de bodems in de parken verder worden aangetast, waardoor de waterhuishouding van de stad geschaad wordt.
In plaats van het vercommercialiseren van het Stadspark en het doorzetten van uw plannen en de onzinnige wens om Groningen met een indrukwekkende lijst van evenementen op de kaart te zetten als één van de belangrijkste festivalsteden van Nederland of zelfs Noord-Europa, verzoeken wij u een alternatieve locatie te zoeken voor de grootschalige festivals. Dit ten faveure van de Stadjers, omwonenden én natuurlijk de natuur en de ‘bewoners’ van het Stadspark.

Gezien de recente Tweede Kamerverkiezingen en de tegenvallende resultaten voor o.a. GroenLinks en de PvdA, hopen wij dat het College de inspraakavond van 2018, de resultaten van de enquête van 2019 en de reacties op de herijking Visie op het Stadspark, niet naast zich neerlegt maar openstaat voor de grote zorgen, andere ideeën en meningen zoals die hierboven staan geformuleerd. Het zou betreurenswaardig zijn als de vele betrokken inwoners én de natuurbewoners die geen stem hebben in dit mooie stukje stad, niet gehoord worden bij zulke ingrijpende plannen.

Met vriendelijke groet,

Namens Stichting Boomwachters Groningen

Marinel Pleij

Bijlage bij Zienswijze:

Overzicht evenementen Stadspark 2019 – bron: activiteitenkalender gemeente Groningen

26 april: Helden van Oranje | Muziekfestival

27 april: Kingsland | Muziekfestival

 5 mei: Bevrijdingsfestival | Muziekfestival

29 mei t/m 1 juni: Het Groningse Terrassenfestival (4 dgn)

 8 juni: Holi Festival of Colors |Cultuurfestival

15 en 16 juni: Rapalje | folk festival (2 dgn)

22 juni: Stadspark Live | Muziekfestival

28 augustus: Groningens Ontzet

31 augustus: Muziekfestival | Festival met grote internationale artiesten

Totaal 13 evenementen in 5 maanden