Op 18 december 2025 hadden de Boomwachters Groningen een ontmoeting met Wethouder Groen en de nieuwe stadsengenier. Er werden diverse onderwerpen besproken, waaronder terugkerende kwesties rondom kapvergunningen voor bomen, het illegaal kappen van bomen en de handhaving daarvan, de mogelijkheid om bouwplannen en boom-effectanalyses (BEA’s) in te zien vóórdat een kapvergunning wordt aangevraagd, en de noodzaak om de waarde van ecosysteemdiensten mee te wegen in de beoordelingscriteria wanneer bomen en groengebieden worden getoetst voor eventuele kap.
Specifiekere onderwerpen waren onder meer het illegaal kappen van bomen in het ‘Betonbos’ – waarbij twee buurtbewoners aanwezig waren om te vertellen over het tragische verloop van deze gebeurtenissen – en de inconsistentie in sommige doelstellingen van de groene partij. Het aanhoudende verlies van waardevolle, bestaande bomen in het stedelijk groen, en in het bijzonder in het Betonbos, blijft een punt van zorg. Daarnaast bespraken we de transformatie van het Zuiderpark en het verlies aan biodiversiteit, leefgebieden voor vleermuizen en ecosysteemdiensten, zoals luchtzuivering, verkoeling, en waterfiltratie. Tot slot kwamen de vergunningen en plannen voor het Haderaplein in Haren aan bod. We hebben duidelijk gemaakt dat we formeel bezwaar zullen aantekenen tegen het kappen van bomen, met name de eiken op het parkeerterrein van dit plein. Inmiddels hebben we dit bezwaar ingediend en wachten we de uitkomst af.
Informatie over en transparantie rondom kapvergunningen voor bomen
Er zijn nog andere discussiepunten en vragen die betrekking hebben op het gebrek aan transparantie en duidelijkheid rondom kapvergunningen voor bomen, zowel op privéterrein als op gemeentegrond. Al jaren vragen wij om deze basisinformatie; wij zijn van mening dat deze online zou moeten worden gepubliceerd in een specifiek onderdeel over boomkap op de website van de gemeente.
Deze basisinformatie, die in andere gemeenten – zoals Utrecht – al wordt gehanteerd, omvat:
1. Boomsoort
2. Grootte en leeftijd van de boom (inclusief de vraag of de boom als monumentaal moet worden beschouwd)
3. Een foto van de boom met bladeren (dus niet in de winter)
4. De reden voor de aangevraagde kap van de boom
5. Een iTree-beoordeling van de boom met betrekking tot CO2-reductie, het verwijderen van luchtverontreinigende stoffen, waterfiltratie, en het bieden van verkoeling en het tegengaan van het ‘hitte-eilandeffect’.
In kaart brengen van stedelijke boombedekking
Een ander onderwerp betreft de toegezegde meting en publicatie van het percentage stedelijke boombedekking in Groningen. Ten eerste hebben wij – ondersteund door deskundigen – kritiek geuit op het meest recente onderzoek naar de stedelijke boombedekking in Groningen. Deze kritiek, die mede is onderbouwd door twee onafhankelijke bureaus gespecialiseerd in boomtaxaties (waarvan één in het Verenigd Koninkrijk), wijst op tal van fouten. Een cruciaal punt is dat de meting in de winter werd uitgevoerd, wanneer bomen geen bladeren hebben; dit is in strijd met de gangbare professionele standaarden. Ten tweede werden wateroppervlakken meegenomen in het onderzoek. Dit wijkt af van de standaardwerkwijze, waarbij doorgaans alleen boombedekking op land wordt gemeten – bomen kunnen immers niet groeien in meren, rivieren (wel naast) of soortgelijke wateren.
Doelstelling: 30% boombedekking in 2075
Daarnaast hebben we onze zorgen geuit over de op zichzelf lovenswaardige doelstelling om de boombedekking (Urban Tree Canopy, UTC) te vergroten van circa 12% (volgens gegevens van Cobra Groen uit 2019) naar 30% in 2075. Om dit te bereiken is een geleidelijke, jaarlijkse vooruitgang vereist. Hiervoor moeten tussentijdse doelstellingen worden vastgesteld, die elke twee jaar worden getoetst en geëvalueerd. Het streven zou moeten zijn om de boombedekking elke twee jaar met 1,5% te vergroten, waarbij de focus ligt op het verbeteren en beschermen van volwassen en volgroeide bomen – ook exemplaren die al tekenen van natuurlijke veroudering of verval vertonen.
Wanneer men kijkt naar de situatie van volgroeide bomen in andere gemeenten, zoals Canberra (Australië), valt op dat daar een wezenlijk ander beheerbeleid wordt gevoerd. Dit omvat onder meer een voorzichtiger snoeibeleid, gericht op het behoud van een grotere, gezondere kroon en voldoende levend loof, evenals meer ruimte voor oudere bomen die al enige mate van verval vertonen.
Straatbomen in Canberra, Australia, 2026
Hier in Groningen worden bomen over het algemeen voortijdig en agressief gesnoeid – veel verder dan de geldende normen (zoals een vrije doorrijhoogte van meer dan 4,5 meter boven de weg) – en ze worden gekapt lang voordat ze daadwerkelijk een gevaar vormen voor de openbare ruimte. Om optimaal te kunnen bijdragen aan ecosysteemdiensten, biodiversiteit en het vastleggen van broeikasgassen, moeten bomen langer kunnen blijven staan. Een boom van 60-80 jaar is 100 keer waardevoller dan een boom van 15 jaar. Zo worden sporen van schimmels bij de wortels vaak al aangevoerd als reden om een relatief gezonde, stabiele boom met een volle kroon te kappen – terwijl zo’n boom juist essentiële ecosysteemdiensten levert, een leefgebied vormt voor dieren en voor schaduw zorgt tijdens de steeds heter wordende zomers.
foto’s van bomen in Haren – met name jonge bomen die te hoog gesnoeid zijn
Wanneer jonge bomen zo agressief worden gesnoeid waar minder dan 30% van de oorspronkelijke kroon overblijft, is een verkorte levensduur onvermijdelijk. Bovendien kunnen zij niet langer de essentiële ecosysteemdiensten leveren die bomen met een gezonde kroon wel bieden. De ‘4,5-regel’ voor het snoeien van bomen is niet van toepassing op jonge exemplaren die nog geen gezonde en stabiele kroon hebben ontwikkeld. De 70/30-regel voor het opkronen van bomen wordt hiermee opnieuw ondergraven.
gewenst stedelijke boom kroon formatie
Echte expertise in stedelijk boombeheer
Gezien de aanhoudende, buitensporig agressieve snoeipraktijken – waarbij boomkronen vaak worden teruggebracht tot slechts 30% van hun oorspronkelijke omvang, terwijl 70% de norm zou moeten zijn – en het al te gemakkelijk kappen van nog gezonde bomen, pleiten wij opnieuw voor het aanstellen van een internationale expert voor het beheer van het stedelijk bomenbestand. Deze persoon dient niet alleen te beschikken over een certificering als ‘European Tree Technician’ (ETT), maar ook over ten minste een masterdiploma – bij voorkeur een doctoraat (PhD) – in boombiologie of stedelijke bosbouw. Vooral onze waardevolle, volwassen bomen in parken zijn de afgelopen tien jaar slecht onderhouden; er is gebruikgemaakt van schadelijke technieken die leiden tot vroegtijdige veroudering, zoals het ‘uitkleden’ van takken (het verwijderen van zijtakken tot enkel een pluim aan het uiteinde, ook wel ‘lion’s tailing’ genoemd), het overmatig opkronen en het toppen van bomen. Er is behoefte aan een expert die gespecialiseerd is in de verzorging van volwassen bomen, die de complexe kroonarchitectuur van verschillende boomsoorten begrijpt en die inzicht heeft in cruciale fenomenen zoals ‘mass damping’ (waarbij het complexe bladerdek en de kroonstructuur van een boom helpen om windenergie te absorberen en zo de stabiliteit en integriteit van de boom tijdens stormen te waarborgen).
Wij hopen dat onderwerpen als kapvergunningen, de verhouding tussen kroon en stam, expertise in het beheer van stedelijke en volwassen bomen, en betere procedures om de bescherming van volwassen bomen tijdens de planningsfase van nieuwe projecten te garanderen, de komende jaren de nodige aandacht krijgen.
Het nieuwe BEA-rapport over het 24 bomen die gekapt moeten worden voor een grote winkel- en appartementencomplex in het centrum Haren is door de gemeente gepubliceerd. Wederom worden bomen bestempeld als ‘ziek’ en ‘in de weg staand’. Onze boomexpert – gepromoveerd in de boombiologie – heeft specifiek de volwassen, prachtige eiken in het midden van het Harderaplein beoordeeld. Volgens hem zijn ze relatief gezond en hebben ze nog een levensverwachting van 20 tot 30 jaar (of zelfs langer). Ze staan op een goede plek, hebben toegang tot de bodem en beschikken over een gezonde wortelstructuur. Bovendien zijn hun kronen vol; dat ze hier en daar wat dunner worden, is volkomen normaal voor een eik van 55 jaar oud. Het betreft hier monumentale eiken – een van de belangrijkste boomsoorten voor biodiversiteit en ecosysteemdiensten (zoals verkoeling, het filteren van verontreinigende stoffen en CO2-reductie). In totaal, 2 monumentale bomen, 4 potentiele monumentale bomen, 10 kleiner bomen, en 7 bomen < 20cm, die niet kapvergunningplichtige wordt verwijderd.
Het kappen van deze prachtige, levensschenkende bomen ten behoeve van een parkeergarage druist lijnrecht in tegen de doelstellingen van deze ‘groene’ gemeente. Wij zullen opnieuw onze bezwaren indienen en de gemeente verzoeken om eindelijk werk te maken van natuurinclusief bouwen; tot nu toe blijft het namelijk bij mooie woorden, zonder dat er daadwerkelijk actie wordt ondernomen.
Omwonenden Balkgat gaan opnieuw de strijd aan. Stadshavens en de gemeente hebben een ongekende expansiedrift. Eerder werd al het Betonbos illegaal gekapt. Nu gaan Stadshavens en de gemeente nog een stap verder. Ze willen het project plan aanpassen wat strijdig is met het Omgevingsplan (en dus niet mag). Deze wijzigingen hebben grote gevolgen voor natuur, omwonenden en de kinderen van een naburige kinderopvang.
• 🌲 Onrechtmatige kap van bijna alle monumentale bomen langs het Balkgat, doordat de bouwvlakken tot aan de straat zijn opgeschoven — terwijl eerder is beloofd deze bomen te behouden. De rechter heeft bovendien aangegeven dat er een alternatief moet komen mét behoud van deze bomen.
• 🌳 Onherstelbare schade aan de monumentale bomen van de kinderopvang door een nieuwe weg, bevestigd door boomexpert Copijn.
• 🚗 Luchtvervuiling voor jonge kinderen, omdat het parkeerhuis direct naast de tuin van de kinderopvang wordt gepland.
• 🏘️ Extra verkeersdrukte in de Damsterbuurt, doordat auto’s via het Balkgat moeten in- en uitrijden in plaats van via het Damsterdiep.
Deze wijzigingen voldoen niet aan het Omgevingsplan — en dat mag niet (voor nadere onderbouwing zie onderaan)*
Ons haalbare alternatief
👉 Schuif de bouwgrenzen iets terug, zodat de monumentale bomen langs het Balkgat behouden blijven — precies zoals Raad, College en ontwikkelaar eerder beloofden. Er kunnen dan alsnog hetzelfde aantal woningen gerealiseerd worden.
👉 Plaats het parkeerhuis op de locatie die het Omgevingsplan voorschrijft, achter Damsterdiep 263, met directe in- en uitrit op het Damsterdiep. Dan is een extra weg langs de monumentale tuin niet nodig.
Zo blijven de kinderen veilig, de bomen behouden en de buurt leefbaar.
Wie voeren actie
Een betrokken team van omwonenden, de eigenaar van de tuin en kinderopvang, eigenaar van Damsterdiep 263, een voormalig stedenbouwkundige, een fysisch geograaf en boomadviesbureau Copijn, ondersteund door Stichting Boomwachters.
Omdat Stadshavens en de gemeente onze alternatieven blijven negeren, stappen we naar de Raad van State.
Steun ons
We hebben financiële steun nodig voor juridische kosten en aanvullend ecologisch en verkeerskundig onderzoek.
🎗️ Elke donatie gaat volledig naar Stichting Boomwachters en wordt uitsluitend gebruikt voor deze zaak.
Samen beschermen we de kinderen, de bomen én de buurt.
Stadshavens is één van de eerste projecten in Nederland dat wordt uitgevoerd onder de nieuwe Omgevingswet. De gemeenteraad heeft in mei 2024 een omgevingsplan vastgesteld. Dat plan geeft alleen de algemene kaders; het maakt nog geen daadwerkelijke ontwikkeling mogelijk. Tegelijk heeft de raad besloten dat verdere besluiten over het project worden overgedragen aan het college van B&W.
Om het project echt te kunnen starten, moet het college eerst een Wijziging Omgevingsplan goedkeuren. Dat heeft het college inmiddels gedaan. Door technische problemen ligt deze wijziging echter nog niet ter inzage voor inwoners. Zodra dat wel gebeurt, mogen inwoners een zienswijze indienen. Daarna maakt Stadshavens een verslag van alle zienswijzen, dat opnieuw door het college moet worden goedgekeurd. Als inwoners het niet eens zijn met de reactie op hun zienswijze, kunnen zij direct in beroep bij de Raad van State.
Wij hebben de wijziging van het omgevingsplan al kunnen inzien en hebben hierover een zienswijze ingediend. In die zienswijze hebben we onder andere aangegeven dat de locatie van het parkeerhuis ineens is veranderd ten opzichte van het oorspronkelijke plan, terwijl dat niet is toegestaan. Ook staat in het oorspronkelijke plan duidelijk dat het in- en uitrijden van autoverkeer binnen het projectgebied zelf moet worden opgelost, en dus niet via een smalle weg zoals het Balkgat. Een extra weg langs de monumentale tuin zou gerealiseerd worden onder de kroon van de monumentale bomen van de kinderopvang, waarvoor toestemming vereist is. De eigenaar van de kinderopvang zal deze toestemming niet verstrekken. Bovenal zouden monumentale bomen uitgangspunt moeten zijn bij een ontwerp en zou met hier zoveel mogelijk omheen moeten ontwerpen. Dat staat ook in het gemeentelijk beleid.
Uit de reactie van de gemeente blijkt dat ze deze punten waarschijnlijk niet zullen overnemen. Ze lijken vooral door te willen gaan met de plannen zoals die nu liggen, mogelijk om de projectontwikkelaar tegemoet te komen. Wij hopen dat de gemeente haar plannen alsnog aanpast, zeker omdat ze afwijken van hun eigen oorspronkelijke uitgangspunten. Maar als dat niet gebeurt, lijkt een gang naar de Raad van State de enige overgebleven mogelijkheid.
In samenwerking met omwonenden heeft Boomwachters Groningen onlangs bezwaar gemaakt tegen de kapplannen van 214 bomen in de gemeente Midden-Groningen, waaronder een gezonde volwassen boom in het Gorechtpark. Op de foto’s is te zien welke schade er al is aangericht in dit park
Omwonenden van het Gorechtpark verzoeken onderstaande punten:
het besluit tot kap van bomen op de lijst van 214 bomen te heroverwegen en in te trekken voor zover het bomen betreft waarvan de conditie herstelbaar is of waarbij geen sprake is van een acuut veiligheidsrisico;
per boom een afzonderlijke, transparante en deskundige beoordeling uit te voeren, waarin wordt betrokken dat de conditie van bomen tijdelijk kan verslechteren (bijvoorbeeld door droogte, ziekte of extreme weersomstandigheden) en dat herstel, beheer of monitoring reële alternatieven kunnen zijn;
bij bomen met (beginnende) gebreken primair te kiezen voor veiligstelling, beheermaatregelen of gefaseerde aanpak, in plaats van onmiddellijke kap;
expliciet de ecologische en natuurwaarde van, ook deels, beschadigde of dode bomen te betrekken bij de besluitvorming, aangezien dood hout van groot belang is voor biodiversiteit, waaronder vogels, vleermuizen en insecten;
af te zien van kap zolang dit bezwaar in behandeling is;
Boomwachters Groningen heeft op verschillende manieren geprobeerd om invloed te hebben op het Bomenplan van de gemeente Groningen. We zijn naar inspraakbijeenkomsten geweest, hebben een zienswijze ingediend en hebben tenslotte op 14 januari 2026 tijdens een raadsvergadering ingesproken en onze zorgen geuit t.a.v. dit plan.
Hieronder lees je de inspraaknotitie meningsvormende/inspraak bijeenkomst d.d. 14 januari 2026 van 18.30-19.30 uur inzake het Bomenplan
“Geachte Raadsleden,
Wij maken ons zorgen over onderstaande zaken die wat ons betreft onvoldoende gewaarborgd zijn in het huidige Bomenplan:
Bescherming volwassen en (potentieel) monumentale bomen – hoe blijven deze bomen gespaard van het onderhoud en kapprogramma van de gemeente? Is er een complete lijst van monumentale bomen?
Tijdsbestek van de uitvoering van het plan. Wij vinden een toename van 2 tot 3 procent boomkroonbedekking elke 2 jaar haalbaar en nodig. Groningen heeft een zeer lage boomkroonbedekking en heeft wat in te halen. 30% halen in 2075 duurt veel te lang.
Onderhoud bomen – Boomwachters Groningen geeft al jaren aan dat wij het onderhoud van bomen in de gemeente onder de maat vinden. Het huidige snoeibeleid zorgt voor ongezonde bomen. Onder ongezond snoeibeleid vallen wat ons betreft:
‘Hol ‘snoeien d.w.z. liontails (leeuwenstaart) snoei, waarbij alle binnenste takken worden verwijderd, zodat het enige blad aan het einde van de grotere takken zit. Dit leidt tot:
Een topzware boom, die natuurlijk (val of breek) gevaarlijker is met slecht weer.
Ziekte- en stressgevoelig (schimmels etc.) door grote snoeiwonden.
Gestoorde groei.
Verminderde levensduur doordat boom verzwakt is.
Bomen verliezen functie als vogelverblijfplaats.
Toppen (kandelaberen, kandaleren) met uiteindelijk kap tot gevolg ivm schimmels. Lees hier meer over op onze website
Fors opkronen van bomen, ook op plekken waar ze niet in de weg staan. Wij staan een verhouding voor van 2/3 (kroon) tot 1/3 voor. Zie uitleg op onze website.
Om het Bomenplan te laten slagen vinden wij dat er boomexperts aangesteld moeten worden voor met name volwassen bomen. Zij verdienen extra aandacht.
Worden de medewerkers bijgeschoold, om tot goed onderhoud en een gezond bomenbestand te komen?
Invoering van iTreetools om waarde van bomen zichtbaar te maken (ook Economisch en milieu)
Er zal binnenkort veel geld en inzet worden gestoken in het Bomenplan. Door onjuiste verzorging dreigen echter zowel nieuwe als bestaande bomen te verzwakken, met als gevolg dat zij voortijdig moeten worden gekapt. Zie de bovenstaande aandachtspunten daarom als een dringende oproep: wij vrezen dat, als deze niet serieus worden opgepakt, de uitvoering van het Bomenplan naar onze mening weinig effect zal hebben. Wij staan uiteraard open voor een gesprek met de uitvoering om deze zorgen nader toe te lichten en gezamenlijk naar oplossingen te zoeken.”
Als omwonenden van de Damsterbuurt maken wij bezwaar tegen de kap van het Betonbos en stappen naar de rechter. Teken de petitie en doneer een bedrag voor de juridische kosten, zodat we dit prachtige bos kunnen behouden en omtoveren tot park!
Wat is het Betonbos en waarom wordt het bedreigd?
Het bos is ongeveer 16.000 m2 en ligt naast het centrum van Groningen. In de afgelopen 30 jaar is er spontaan een bos gegroeid naast oudere bomen. De naam ‘Betonbos’ is misleidend; slechts 25% van het terrein bevat betonplaten. De meeste bomen staan goed geworteld. Het zou gekapt moeten worden voor de ontwikkeling van een deel van de toekomstige woonwijk Stadshavens.
Waarom moet het Betonbos behouden blijven?
De gemeente heeft het bos erkend als Stedelijke Ecologische Structuur (SES). Deze gebieden zijn cruciaal voor behoud van natuur en ecologie in Groningen.
Het bos voorkomt hittestress (zie ook de informatie panelen op de Grote Markt).
Er komt geen adequate compensatie van het groen binnen de voorgeschreven straal van 500 meter.
Het is een belangrijke verblijfplaats van verscheidene dieren zonder alternatief in de buurt. Zie de bijgevoegde afbeeldingen en luister naar de prachtige vogelzang (geluidsfragment) !
Help ons mee om het bos te behouden. Resterende betonplaten eruit, extra bomen erin!
De renovatie van het Sterrebos zal de verwijdering en beschadiging van acht volwassen, gezonde en in sommige gevallen monumentale bomen met zich meebrengen. Boomwachters en de Vleermuiswerkgroep hebben officieel bezwaar gemaakt tegen deze plannen. De motivatie voor het verwijderen van dergelijke kritieke bomen is niet goed onderbouwd, met name de wens van de gemeente om een elitair park uit de 18e eeuw te herscheppen, een met een nogal decoratief bos en ontworpen om de jacht voor de aristocraat te ondersteunen. Wij denken niet dat deze doelen het meest urgent zijn in een tijd van biodiversiteitsverlies en klimaatverandering. Hoewel de vergunning voor het kappen van 8 bomen is verleend, maken wij nog steeds bezwaar tegen de vernietiging van de boomwortels en de grond voor dit zeer diepe en brede cementpad. Hier zijn enkele foto’s van het werk dat al heeft plaatsgevonden naast de Waterloolaan en de Herreweg.
Foto’s door Dort Been
Meer foto’s door Liesbeth Cavé en tekeningen over de plannen zijn hier:
Boomwachters Groningen heeft verschillende berichten ontvangen over bomen die in hun buurten zijn gekapt zonder de juiste vergunningen die zijn aangevraagd en gepubliceerd. Dit is problematisch omdat het een gebrek aan zorgvuldigheid van de gemeente aangeeft. Bovendien geeft het feit dat er meer bomen illegaal worden gekapt ook een signaal af dat dit is toegestaan en zonder boete is verwijderd. Omdat we nu een boombedekkingspercentage van minder dan 12% hebben, vermindert het verwijderen van volwassen of zelfs kleinere bomen de voordelen die deze bomen bieden, zoals leefgebied voor lokale vogels en insecten, vermindering van luchtvervuiling, verkoeling, waterfiltratie en CO2-reductie.
Een recent geval betreft het project om het perceel tegenover de Petersenschool (Rummerinkhof 8) in Haren te slopen en opnieuw op te bouwen. Bewoners werd beloofd dat het omliggende groen en de bomen niet zouden worden verwijderd, maar de afgelopen maanden, sinds november 2024, zijn veel bomen en groene gebieden vernietigd, inclusief twee gezonde eiken. Hier zijn enkele foto’s van deze gebieden (voor en na):
Voor sommige van deze bomen was een vergunning nodig, omdat hun diameter groter was dan 20 centimeter.
Nog andere locaties waren onderhevig aan illegale boomkap, zoals de voortijdige verwijdering van 10 potentiële monumentale bomen tegenover de Woonschepenhaven in Groningen. Bewoners dienden een bezwaarschrift in en een voorlopige voorziening, maar de aannemer wilde niet wachten en kapte alle bomen gewoon om. Dergelijke schaamteloze minachting voor de regels komt steeds vaker voor, deels vanwege de lakse reactie van de gemeente.
Een andere zorgwekkende trend is de publicatie van massale vergunningen voor bomen op veel locaties. Hierdoor kunnen bewoners niet gemakkelijk zien welke bomen zijn uitgekozen om te verwijderen of te toppen. Hier is een voorbeeld, waarbij 72 bomen uit de hele gemeente in één vergunning worden verpletterd. Wij zijn van mening dat dit het doel van boomvergunningen ondermijnt, waarbij bewoners volledig geïnformeerd moeten worden en inspraak moeten hebben in de toekomst van hun lokale bomen en groene ruimtes.
Kennisgeving aanvraag omgevingsvergunning reguliere procedure, het vellen van 72 bomen, het kandalaberen van 4 en het knotten van 6 bomen , Stadspark 3, 9727 KG Groningen, Vossenlaan 19, 9751 GD Haren.
Wij hebben contact opgenomen met de gemeente om te vragen hoe dit heeft kunnen gebeuren en wat de gevolgen zijn. In de tussentijd kunt u ook contact opnemen met de gemeente en om uitleg vragen voor deze langdurige schade aan onze groene ruimten in Haren en daarbuiten in Groningen.
De boomwachters hebben formeel bezwaar gemaakt tegen de recente kapquota van circa 500 bomen per jaar en pleiten voor een conservatiever beleid waarbij bomen met een minder dan perfecte vitaliteit jaarlijks worden behouden en gecontroleerd. Wij geloven dat veel bomen momenteel voortijdig worden verwijderd. Verder pleiten wij voor een betere snoei van bomen, inclusief het stoppen van alle toppen, kandelaberen en het te hoog ophogen van kronen, wat leidt tot topzware en gevaarlijke bomen, evenals bomen waarvan de levensverwachting sterk wordt verminderd. U kunt de volledige bezwaarschrift hier lezen.
De Boomwachters hebben vele malen commentaar geleverd op het systematisch oversnoeien en overkappen van bomen in het Groningse stadsbos. Maar wat misschien minder bekend is, is het systematisch verwijderen van bomen via voorgeschreven boomquota, elke herfst en winter, via een zogenaamd kapprogramma. Het is geen toeval dat er elk jaar in de late herfst en vroege winter een paar vergunningen worden gepubliceerd waarin de verwijdering van zo’n 500 bomen op verschillende locaties in Groningen wordt aangekondigd. De recente vergunning voor het kappen van 204 bomen op 4 december en het vellen van 182, het kandelaberen van 15 bomen en het knotten van 7 bomen op 13 december 2024, is representatief. Deze vergunningen bevatten een aantal bomen die mogelijk moeten worden gekapt, maar waarvan er zeker vele tientallen jaren bescherming verdienen als ze met de juiste zorg worden verzorgd. Het is verrassend dat het aantal bomen dat door de gemeente wordt verwijderd ieder jaar stabiel blijft, terwijl het totaal aantal bomen geleidelijk afneemt.
In een methodologisch verdacht onderzoek naar de stedelijke boombedekking in Groningen door Terra Nostra werd in 2021 slechts een boombedekkingsratio van 9,3% geclaimd (bron Terra Nostra). Toch rapporteerde het gerenommeerde en rigoureuze CobraGroen in 2029 een boombedekkingspercentage van 12,3% in Groningen.
Als beide waar zijn, dan zijn we in minder dan drie jaar (2019-2021) een verlies van 3% aan boombedekkingspercentages tegengekomen.
Hoewel de gemeente heeft beweerd dat ze zich momenteel in een overgangsperiode bevinden wat betreft het beleid en de praktijk voor boomverzorging en het kappen van bomen, hebben we tot nu toe weinig aanwijzingen gezien van verbeterde boomverzorging, noch van een conservatiever beleid voor het kappen van bomen. Als u de moeite neemt om de bomen te inspecteren die in de recente kapvergunning 204 zijn vastgelegd om te worden gekapt of gekapt (een zeer bekritiseerde en schadelijke snoeitechniek), zult u bijvoorbeeld herkennen dat veel essen van vitaal belang en veilig lijken, zelfs als ze zijn te veel gesnoeid, zoals de vele essen in Haren die meer dan vijf jaar geleden systematisch opgekroond en uitgehold werden door middel van de niet meer gevestigde kroon- en “lions tail” techniek.
Een van de nog vitale essen in Haren op de kaplijst, novemeber 2024
Hier nog een fors gesnoeied boom in Haren, december 2024 (deze grote taak was essentiele voor de toekomstige gezondheid van deze vitale boom)
Het is duidelijk dat deze taken niet in de weg stonden.
Deze technieken hebben onze essen alleen maar gevoeliger gemaakt voor essentaksterfte ziekten. Je zou niet voortijdig de benen verwijderen van iemand met een voorgeschiedenis van diabetes in de familie. En zo moet ook niet structurele takken verwijderen omdat een boom in de toekomst misschien ziek zal worden.
Topping blijft bestaan in Groningen, ondanks tientallen jaren oud diskrediet binnen internationale normen
Bovendien zul je de negatieve gevolgen zien van een andere veelgebruikte snoeitechniek door de gemeente, ‘kandelaberen’ of getopte bomen, zoals deze wilg die pas maanden geleden werd getopt nabij de Oosterpoortbuurt in Groningen. De schade aan deze veretenboom kan nooit meer hersteld worden.
Populier, Oosterpoort, 2024
Compensatiebomen schieten ernstig tekort op het gebied van biodiversiteit en duurzaamheid
En wat we in ruil krijgen voor het verwijderen van deze grote bomen zijn vaak zeer jonge, kleine variëteiten van zeer gecultiveerde bomen, vaak niet inheems, en ook vaak al geknoopt; wat betekent dat deze bomen nooit de grootschalige kroon zullen vervangen die worden geboden door de essen en eiken die vaak voortijdig uit het landschap worden gescheurd. Deze goedkoop gekweekte en overgesnoeide bomen zullen nooit kronen van volledige grootte krijgen (dat kunnen ze niet omdat ze al zijn geknoopt) die essentiële voordelen bieden, zoals schaduw, opslag van broeikasgassen en de benodigde complexe krooninfrastructuur die nodig is voor het nestelen van vogels en paring. In feite staan veel van de gecompenseerde bomen er niet om bekend dat ze enige vorm van biodiversiteit ondersteunen. In plaats daarvan fungeren deze bomen slechts als decoraties in het landschap en worden ze snel gesnoeid, ver boven de voorgestelde boomkroonverhouding van 66%, wat resulteert in kronen van minder dan 40%. Deze maatregelen zorgen ervoor dat bomen niet tot hun volle potentieel en leeftijd rijpen.
Voorbeeld met een esdorn met al te veel van de kroon verwijderd, Haren, 2024
Internationale normen vereisen een verhouding van 2:1 kroon tot stam, wat betekent dat meer dan tweederde van de kroon structurele takken behoudt die uit de stam komen. Dit zorgt voor stabiliteit, veiligheid, windweerstand, gezondheid en vitaliteit als het gaat om voedselbronnen voor de boom. Toch heerst de mythe dat het verwijderen van de onderste en middelste takken een boom op de een of andere manier veiliger maakt. Overal in Groningen zie je te hoge kronen, waaruit topzware bomen voortkomen die gevaarlijk zijn bij storm.
Hoge opgekroond (topzwaar) boom in Oosterpoort, 2024
Bomen moeten 28 jaar oud worden voordat ze duurzaam zijn
Tenslotte blijkt uit onderzoek dat geplante en goed onderhouden stadsbomen pas duurzaam zullen worden als ze langer dan 28 jaar leven (Mucas et al 2024). Het vermogen van bomen om bomen op te slaan en te sequestreren neemt toe en neemt vervolgens af op basis van leeftijd, soort en bladbedekking (gerelateerd aan snoeien). Verder moet bij het in evenwicht brengen van de emissierechten rekening worden gehouden met de koolstofuitstoot die wordt uitgestoten door de kosten van nieuw geplante bomen (inclusief de kosten van kwekerijen, snoeien, transport en jaarlijks onderhoud). Maar de huidige over-agressieve snoeitechnieken van nieuw geplante bomen en het daaropvolgende liberale kapbeleid zullen er waarschijnlijk voor zorgen dat deze bomen niet langer dan 25 jaar kunnen overleven. Sommige bomen die de afgelopen tien jaar in Groningen zijn aangeplant als compensatie voor het kappen van bomen zijn al verwijderd. En dus hebben we een model gecreëerd dat feitelijk milieuvriendelijker, ecologisch en financieel gezien duurder is dan wanneer we zouden stoppen met zulke drastische snoei- en kaproutines en eenvoudigweg zorg zouden dragen voor bomen die meer dan twintig jaar oud zijn.
Maak bezwaar voor 14 januari
Overweeg alstublieft om te protesteren en bezwaar te maken tegen het huidige boomquotummodel. Bomen mogen niet routinematig worden gesnoeid om aan de werkschema’s te voldoen. Het stadsbos vereist een zorgvuldige afweging door experts met meer dan een paar maanden training (het zogenaamde ETT-certificaat) en er moet een conservatiever model worden opgesteld zodat de huidige bomen zich kunnen ontwikkelen en volwassen worden om het meeste voordeel voor alle betrokkenen te bieden. Als Terra Nostra gelijk had toen ze beweerden dat we slechts een boombedekkingsratio van 9,3% hebben (anno 2021), dan heeft Groningen een van de laagste van het land, en in een land met een van de laagste boombedekkingsratio’s van heel Europa.
We weten nu dat dit quotaprogramma voor het verwijderen van bomen niets meer is dan een economisch model dat werkgelegenheid biedt en hout voor de verkoop en oogst in lokale biomassa-ovens. Laten we andere, duurzamere en voordeligere manieren vinden om banen te garanderen voor lokale boomarbeiders waarvoor geen kettingzaag en versnipperaar nodig zijn.
Zie voorbeeld:
Van:
JOUW NAAM
Aan:
College van Burgemeester en Wethouders
Gemeente Groningen Postbus 30026 9700 RM Groningen
Datum: DATUM
Betreft: bezwaar tegen besluit zoals gepubliceerd op 4 december 2024, vergunning omgevingsvergunning tot het kappen van 204 bomen aan verschillende locaties in Groningen met een vergunning (dossier) nr.509912.
Geacht College van Burgemeester en Wethouders,
Door middel van deze brief dienen wij een WOB-verzoek in met betrekking tot de verleende vergunning voor het kappen van 204 bomen met een vergunning n. 509912. Tegen de wijze van vergunningverlening als ook tegen de inhoud van de brief maken wij bezwaar. Wij overwegen na overleg met betrokken inwoners een voorlopige voorziening aan te vragen.
Uit de toelichting op het besluit blijkt niet welk nut voor beleving en welk effect op de omgeving (met hun biotoop zoals vogels, kleine dieren, vliegroutes vleermuizen en op het duurzaamheid van het milieu) deze boom heeft. Daar komt bij dat de gemeente niet vermeldt in welke conditie deze bomen verkeert en welke leeftijd of maat de boom heeft. Daarnaast blijkt uit de toelichting op geen enkele manier de urgentie van de kap van deze bomen.
Gezien bovenstaande handelt de gemeente, door deze vergunning te verlenen, onzorgvuldig met als gevolg de aantasting van natuur, ecologische en milieu waarden. Er wordt geen overleg gevoerd met omwonenden en er wordt niet aangegeven hoe en wanneer compensatie plaatsvindt in de vorm van groen en bomen. Door middel van deze brief dienen wij een WOB-verzoek in. Wij verzoeken u om ons informatie te verstrekken met betrekking tot onderstaande zaken:
Een heldere en precieze inventarisatie van de gezondheid, de maat en soort van deze bomen zoals aangegeven in vergunning nummer 509912.
Wij verzoeken informatie over de reden van de aanvraag voor de kap van deze bomen.
Wij verzoeken u aan te geven op basis van welke (APV-, Natuurwet-, Gemeentewet- of BW-) artikelen en vooroverleg met betrokkenen door middel van verslagen of vastlegging van mondelinge afspraken u deze vergunning heeft verleend ervan uitgaande dat het verlenen van kapvergunningen in GRONINGEN als beginsel hanteert ‘Nee, tenzij..’.
We verzoeken een kopie van het volledig dossier met betrekking tot deze vergunning inclusief het boom onderzoeksrapport.
Wij verzoeken het College om aan te geven op basis van welk mandaat of besluit de vergunning is verleend en deze te onderbouwen.
Vragen over het impact op het milieu en ecologie:
6. Is/was deze boom belangrijk als foerageerroute van vleermuizen?
6.1 Wat zal het totale verlies aan koolstofvastlegging zijn als gevolg van deze kap? Deze is te meten met iTreeTools (nu in gebruik genomen in Nederland door de BomenMonitor.nl).
6.2 Wat is de invloed van de kap op de afwatering?
6.3 Wat is de toename aan CO2 en fijnstof door de kap, gezien bomen deze meetbaar filteren? Dit is ook te meten met iTreetools (via de Bomenmonitor.nl)[1].
6.4 Welk effect heeft het verwijderen van deze bomen voor de geluidsdemping?
6.5 Hoeveel minder zuurstof zal er in de omgeving zijn door het verlies aan fotosynthese van deze bomen? Dit is ook meetbaar met iTreeTools (zie voorbeeld hierna).
6.6. Welke dieren en insecten leven in deze bomen en wat zijn de consequenties daarvoor?
6.7. Wat is de invloed van het kappen van deze bomen op de bestaande biodiversiteit?
7. Als deze bomen worden gekapt, is er een boomcompensatie geëist? Zo ja, waar, hoeveel bomen en wat voor soorten en maten?
Wij verwijzen naar moties in de gemeenteraad en gewijzigde APVG als ook beleid ‘Compensatie Gemeente Groningen’. Bekend is dat het algehele bomen-en groenbestand achteruitloopt en dat compensatie voor kap van bomen niet tijdig en in ruime mate plaatsvindt.
Wij gaan ervan uit dat u zich aan de termijnen van een WOB-verzoek houdt, gezien het belang van de zaak.
Met vriendelijke groet,
JOUW NAAM
De 10 waarden van bomen
Bevorderen biodiversiteit
Verbeteren luchtkwaliteit
Biotoop voor dieren en planten
Beeldbepalend voor haar omgeving
Opname van C02 en fijnstof
Verhogen van welzijn van inwoners
Beperken van geluidsoverlast
Tegengaan van hittestress
Verminderen van wateroverlast
Cultureel erfgoed van buurt of regio
[1] De Bomenmonitor werkt samen met iTree Tools in Nederland en ze kunnen deze informatie over unieke bomen verzamelen. https://www.bomenmonitor.nl/casus/i-tree.
Bronnen:
Fornaciari, Marco, Desirée Muscas, Federico Rossi, Mirko Filipponi, Beatrice Castellani, Alessia Di Giuseppe, Chiara Proietti, Luigia Ruga, and Fabio Orlandi. 2024. “CO2 Emission Compensation by Tree Species in Some Urban Green Areas” Sustainability 16, no. 9: 3515. https://doi.org/10.3390/su16093515
“…the pruning typology performed by the administration may influence their ecosystem services performance [21]. For example, extraordinary pruning with the removal of more than 50% of the crown may decrease the carbon stored by trees, unbalance tree growth, and reduce the LA. Moreover, severe pruning causes an increased risk of wood decay in adult trees [44]. Therefore, the Clivut project proposes, as good practice, reducing the pruning intervals, limiting the wood asportation to a maximum of 25% of the crown, and absolutely avoiding cutting branches with diameters greater than 15 cm.”
Desirée Muscas, Roberto Petrucci, Fabio Orlandi, Luigi Torre, Marco Fornaciari,
Life cycle assessment of common urban trees – The environmental performance of three Mediterranean cities, Science of The Total Environment, Volume 954, 2024, 176690, ISSN 0048-9697, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.176690.
“The environmental performance of each tree is mainly affected by the tree management operations performed, by the climatic conditions, and by the tree performance in carbon dioxide (CO2) uptake and Particulate matter (PM) capture. The impact assessment obtained by ReCiPe 2016 Endpoint (H) methodology evidenced that the trees’ beneficial effects widely overcome the impact of the operations carried out during the tree management. Broadleaved species showed an average environmental performance higher than conifers. The best results have been obtained by Tilia cordata Mill., Quercus ilex L., Populus spp. and Celtis australis L. in the case of broadleaved trees, and by Calocedrus decurrens (Torr.) Florin and Cedrus spp. for Conifers. The results of the Environmental Footprint (EF 3.1) method highlighted the urban trees’ potentiality to mitigate Human Health problems and to improve Ecosystem Quality.”
“Increase life span of urban trees.” May 5, 2020, Illinois Forestry Extension Program. https://extension.illinois.edu/news-releases/increase-life-span-urban-trees
“A recent USDA paper analyzing tree life expectancy in urban areas found the typical street tree lived between 19 and 28 years. To compare, the ideal life span of a white oak is 600 years and the average life span of a red maple can be between 75 to 150 years in the Illinois wilds.”
Le Roux DS, Ikin K, Lindenmayer DB, Manning AD, Gibbons P. The future of large old trees in urban landscapes. PLoS One. 2014 Jun 18;9(6):e99403. doi: 10.1371/journal.pone.0099403. PMID: 24941258; PMCID: PMC4062419.
“Large old trees are disproportionate providers of structural elements (e.g. hollows, coarse woody debris), which are crucial habitat resources for many species. The decline of large old trees in modified landscapes is of global conservation concern. Once large old trees are removed, they are difficult to replace in the short term due to typically prolonged time periods needed for trees to mature (i.e. centuries). Few studies have investigated the decline of large old trees in urban landscapes. Using a simulation model, we predicted the future availability of native hollow-bearing trees (a surrogate for large old trees) in an expanding city in southeastern Australia. In urban greenspace, we predicted that the number of hollow-bearing trees is likely to decline by 87% over 300 years under existing management practices. Under a worst case scenario, hollow-bearing trees may be completely lost within 115 years. Conversely, we predicted that the number of hollow-bearing trees will likely remain stable in semi-natural nature reserves. Sensitivity analysis revealed that the number of hollow-bearing trees perpetuated in urban greenspace over the long term is most sensitive to the: (1) maximum standing life of trees; (2) number of regenerating seedlings ha−1; and (3) rate of hollow formation. We tested the efficacy of alternative urban management strategies and found that the only way to arrest the decline of large old trees requires a collective management strategy that ensures: (1) trees remain standing for at least 40% longer than currently tolerated lifespans; (2) the number of seedlings established is increased by at least 60%; and (3) the formation of habitat structures provided by large old trees is accelerated by at least 30% (e.g. artificial structures) to compensate for short term deficits in habitat resources. Immediate implementation of these recommendations is needed to avert long term risk to urban biodiversity.”
